کف پای صاف چیست و چگونه می‌توانیم این مشکل را درمان کنیم؟

پشتیبانی حال
کف پای صاف
۳۱ مهر

هنگامی که قوس‌های داخل پایتان صاف باشد، دارای کف پای صاف هستید و این به آن معنا است که هنگام ایستادن، می‌توانید زمین را با تمام کف پای خود لمس کنید. این عارضه ریشه در دوران کودکی دارد. هنگامی که قوس‌های پا در این دوران رشد نمی‌کنند، کف پا دچار تختی و صافی می‌شود. پاهای تخت می‌توانند یک وضعیت معمول و معمولا بدون درد باشند. اما این نکته نیز قابل بررسی که در مواردی، کف پای صاف پس از آسیب دیدگی یا تنش‌های ساده ساییدگی سن ایجاد می‌شود. پاهای صاف ممکن است گاهی اوقات در مچ پا و زانوها ایجاد مشکل کند زیرا این وضعیت می‌تواند شکل پاها را تغییر دهد. اگر درد ندارید، معمولا هیچ درمانی برای پاهای صاف لازم نیست. با حال همراه باشید تا بیشتر درباره کف پای صاف بدانید.

بیشتر بخوانید: قیمت تست کرونا

اکثر افراد هیچ علائم و نشانه‌ای در ارتباط با پاهای تخت ندارند. اما برخی از افراد مبتلا به صافی پا، به ویژه در ناحیه پاشنه یا قوس پا، درد را تجربه می‌کنند. این درد ممکن است با فعالیت‌های روزانه و راه رفتن‌های زیاد شدیدتر شود تا جایی که تورم در امتداد داخل مچ پا نیز رخ دهد.

همان طور که قبلا اشاره کردیم، عارضه پاهای تخت ریشه در دوران کودکی دارد؛ زیرا قوس پا که باید در این دوران رشد کند، ایجاد نشده است. برخی از کودکان دارای کف پای صاف و انعطاف‌پذیر هستند، این تصویر به راحتی در حالت نشستن و یا ایستادن کودک قابل مشاهده و تشخیص است. البته این یک روند غیر طبیعی نیست و کودکانی که قوس پای آن‌ها تشکیل نمی‌شود ممکن است در طول عمر خود هیچ وقت دچار مشکل نشوند؛ اما در برخی موارد نیز این اتفاق می‌تواند پیامدهایی را برای افراد مبتلا در پی داشته باشد. عواملی که می‌توانند در بروز عارضه صافی کف پا موثر باشند عبارتند از:

  • چاقی
  • آسیب دیدگی پا
  • آرتریت روماتوئید
  • پیری
  • دیابت

راجع به روماتیسم و نشانه های آن بیشتر بخوانید.

درمان کف پای صاف

صافی کف پا در اکثر مواقع به دلیل آنکه مشکل اساسی برای فرد مبتلا ایجاد نمی‌کند و فرد می‌تواند بدون هیچ چالشی به زندگی خود ادامه دهد، نیاز جدی و مبرمی به درمان ندارد. اما پزشک معالج با توجه به احوالات بیمار می‌تواند روش‌های درمانی مختلفی را برای او در نظر بگیرد.

در مرحله اول پزشک با انجام آزمایشات تصویربرداری این عارضه را تشخیص می‌دهد. این آزمایشات شامل روش‌های زیر می‌شود:

  • آزمایش اشعه ایکس: در این آزمایش پزشک با کمک اشعه ایکس از استخوان‌ها و مفاصل پا تصویربرداری می‌کند تا عارضه با تشخیص دقیق‌تری صورت بگیرد.
  • سی تی اسکن: این نوع تصویربرداری روشی مطمئن‌تر و مناسب‌تر از اشعه ایکس برای تشخیص است؛ چرا که می‌تواند جزییات بیشتری را نسبت به آزمایش اشعه ایکس پوشش دهد.
  • سونوگرافی: این تجویز زمانی انجام می‌شود که پزشک شما مشکوک به آسیب‎دیدگی تاندون پا باشد. در این آزمایش از امواج صوتی برای تولید تصاویر دقیق از بافت‌های نرم بدن استفاده می‌شود.
  • ام آر آی: این روش با استفاده از امواج رادیویی، جزئیات بسیار خوبی از بافت‌های سخت و نرم را به نمایش می‌گذارد.

این روش‌ها می‌تواند در تشخیص اولیه پاهای تخت و بدون قوس موثر باشد و اگر در این مرحله، این عارضه برای فرد دردناک باشد پزشک ممکن است روش‌های درمانی زیر را توصیه و تجویز کند:

  • دستگاه آرتز: این روش در اصطلاح پشتیبانی از قوس نام دارد که در آن پزشک با کمک دستگاه‌های قوس سازی که با توجه به خطوط پای فرد طراحی شده، سعی می‌کند درد ناشی از صافی کف پا را کاهش دهد. اما این نکته قابل توجه است که وسایل آرتزی تکیه‌گاه‌های قوس کف پا را درمان قطعی نمی‌کند اما اغلب علائم آن را کاهش می‌دهند.
  • تمرینات کششی: این تمرینات می‌تواند در کاهش علائم صافی کف پا موثر بوده و به تاندون‌های پا کمک قابل توجهی کند.
  • کفش طبی: یک کفش طبی با ساختاری مخصوص و تایید شده ممکن است بسیار راحت‌تر از صندل یا کفش‌های عادی و ورزشی برای افراد مبتلا به این عارضه باشد. پزشکان در اغلب اوقات توصیه می‌کنند که افراد مبتلا به صافی کف پا از کفش طبی استفاده کنند.
  • فیزیوتراپی: این روش ممکن است در برخی از افرادی که آسیب‌دیدگی شدید و درد دارند، موثر باشد. یک فیزیوتراپیست می‌تواند با انجام ورزش‌های مخصوص به فرد در بهبود شرایط او کمک کند.

شما می‌توانید از خدمات فیزیوتراپی در منزل حال استفاده کنید.

الگوبرداری از کف پا برای ساخت کفش طبی

استفاده از کفش‌های طبی یکی از بهترین روش‌ها برای شکل دادن به قوس کف پا است

عوارض کف پای صاف

عارضه صافی کف پا در کودکی به ندرت جدی است، اما ممکن است تا بزرگسالی ادامه یابد. ارزیابی ملی سلامت پا در سال ۲۰۱۲ نشان داد که ۸ درصد بزرگسالان بالاتر از ۲۱ سال در ایالات متحده آمریکا دارای کف پای صاف هستند. در بعضی موارد، صافی کف پا به دلیل آسیب‌دیدگی یا بیماری ایجاد می‌شود و مشکلات و عوارض مختلفی را با خود به دنبال دارد.

  • فشار عضلانی: افرادی که دچار عارضه صافی کف پا هستند به دلیل اینکه پاهایشان دارای قوس طبیعی نیست ممکن است در حفظ ثبات و ایستادگی بدن مهارت لازم را پیدا نکنند و از آنجایی که دیگر عضلات بدن مجبور می‌شوند که این کمبود را جبران کنند، فشارهای طولانی را متحمل می‌شوند. در واقع افراد دچار این عارضه با افزایش فعالیت‌های روزانه خود مجبور به تحمل درد و فشار عضلانی زیادی می‌شوند.
  • کمر درد: پاها در حالت طبیعی وظیفه دارند تا قسمت تحتانی بدن را در حالت ایستاده یا به هنگام راه رفتن در وضعیت متعادل و مناسب نگه دارند؛ اما افرادی که دچار عارضه پاهای تخت و صاف هستند با افتادن قوس پا به سمت زمین، قسمت تحتانی پاهایشان به سمت داخل می‌چرخد و این چرخش نابه‌جا می‌تواند همه قسمت تحتانی بدن از جمله باسن را تحت تاثیر قرار داده و منجر به دردهای طولانی در ناحیه کمر و پا شود.

شما می‌توانید راجع به بهترین روش درمان دیسک کمر در این مطلب بخوانید.

  • زانو درد: صاف بودن سطح تحتانی پا در هنگام برخورد با زمین می‌تواند به مرور زمان تاثیرات منفی خود را بر روی مچ پا هم ایجاد کند و این تغییرات و تاثیرات، کم‌کم به سمت زانوی فرد راه یابد که این امر می‌تواند منجر به بروز سندرم پاتلوفمورال یا همان درد زانو شود.
  • التهاب رباط کف پا: این عارضه که بیشتر آن را با نام خار پاشنه یا فاسئیت پلانتار می‌شناسند در واقع یک آسیب دیدگی در پاشنه و قوس کف پای فرد است. افرادی که پاهای تخت دارند، به دلیل عدم قوس ممکن است بیشتر در معرض این عارضه قرار بگیرند.

تشخیص کف پای صاف

یکی از ساده‌ترین راه‌های تشخیص برای صافی کف پا، مرطوب کردن و قرار دادن آن بر روی یک مقوای تیره رنگ است؛ اگر فضای خالی بین پاشنه و زیر پنجه‌ها در این بررسی خشک بماند بیانگر عدم قوس کف پا یا همان صافی کف پا است. روشی دیگر که می‌تواند در این بررسی موثر باشد، تشخیص و معاینه پزشک معالج است. افراد مشکوک به این عارضه می‌توانند با مراجعه به پزشک و انجام معاینات مربوطه از وجود یا عدم وجود این عارضه مطمئن شوند. پزشک با بررسی وضعیت تاندون محافظ قوس پا و نحوه راه رفتن و ایستادن فرد بر روی پنجه می‌تواند این عارضه را تشخیص دهد.

درمان‌های خانگی: اگر پاهای صاف شما درد جزئی ایجاد می‌کنند، می‌توانید با استراحت کردن و کاهش فعالیت‌های روزانه و یا پیاده‌روی‌های بیش از حد که باعث تشدید وضعیت شما می‌شود، این مشکل را تا حد زیادی کنترل کنید. به جای فعالیت‌هایی مثل پریدن و دویدن، سراغ ورزش‌های ساده‎تر مثل پیاده‌روی‌های سبک، دوچرخه سواری یا شنا بروید. رعایت این درمان‌های ساده خانگی به راحتی می‌تواند درد ناشی از صافی کف پا را کاهش داده و شرایط بهتری برای شما فراهم کند.

کاهش وزن نیز یکی دیگر از روش‌های درمان خانگی است که می‌تواند فشار روی پاهایتان را تا حد زیادی کاهش دهد و این امر منجر به حفظ تعادل بهتری برای شما خواهد شد. در این شرایط پاها مجبور نیستند وزن زیادی را روی خود تحمل کنند و زیر فشار بدن قرار بگیرند.

درباره کاهش وزن به طور کامل بخوانید.

ورزش مناسب برای صافی کف پا

انجام تمرینات ورزشی می‌تواند باعث حفظ و تعادل سلامت بدن شود. از آنجایی که صافی کف پا عارضه‌یی است که ریشه در دروان کودکی افراد دارد، بهتر است فرد مبتلا با انجام مرتب و منظم تمرینات ورزشی روزانه عملکرد این قسمت از بدن را افزایش داده و از عوارضی ناشی از آن جلوگیری کند.

  • بازی با پاشنه و بالا آوردن آن: فرد برای انجام این تمرین می‌تواند در حالت نشسته یا ایستاده با هر عمل دم و بازدم، پاشنه پای خود را به آرامی به سمت بالا و پایین حرکت دهد. این تمرین باعث می‌شود تا عضلات پا درگیر شده و به دلیل کششی که به آن وارد می‌شود، قوی‌تر شود.
  • کشش عضلات پشت پا: فرد در این تمرین می‌تواند در حالت ایستاده از مچ پای خود به سمت جلو خم شده و با این حرکت عضلات مرکزی، انگشتان و کف پای خود را درگیر کند.
  • حرکت پنچه: این تمرین یکی از موثرترین روش‌های ورزشی برای تسکین درد ناشی از صافی کف پا است. فرد در این تمرین می‌تواند در حالت نشسته بر روی یک صندلی یا به صورت تکیه داده به پشت صندلی، سعی کند با قرار دادن سطح کامل پای خود بر روی زمین یا یک زیر پایی کوچک، به کمک پنجه پا، شیی شبیه به یک حوله، دستمال یا کش‌های ورزشی را از روی زمین بلند کند.
تمرین وزرشی حرکت پنجه

یکی از موثرترین ورزش‌ها برای پاهای تخت، حرکت پنچه است

  • حرکت انگشتان پا: یکی از ساده‌ترین تمرینات ورزشی برای صافی کف پا، حرکت دادن متمرکز انگشتان پا است. در این تمرین فرد باید سعی کند در حالت ایستاده پاهای خود را اندکی باز کرده و فقط انگشت شصت هر دو پای خود را در حالی که سایر انگشتان به سمت پایین هستند، به طرف بالا بکشد. انجام این تمرین به طور مستمر و منظم کمک شایانی به علائم صافی کف پا می‌کند.
حرکت دادن انگشتان پا

انجام تمرین‌های ورزشی انگشتان پا یکی از روش‌های موثر در کاهش علائم صافی کف پا است

جراحی کف پا

همان طور که قبلا اشاره شد، در اغلب موارد اولین نشانه‌های عارضه صافی کف پا، در دوران کودکی افراد بروز می‌کند. اما از آنجایی که این عارضه در بیشتر موارد فرد مبتلا را دچار مشکل خاصی نمی‌‌کند و بیمار می‌تواند با انجام تمرینات ورزشی ساده و سبک مانند سایر افراد به فعالیت‌های روزمره خود ادامه دهد، نیاز جدی و قطعی به درمان‌هایی مانند جراحی وجود ندارد. اما با توجه به این نکته که ممکن است شدت و ضعف این عارضه در افراد مبتلا متفاوت باشد و در برخی موارد منجر به درد شود، بیماران می‌توانند با مراجعه به پزشک معالج از روش‌های درمانی موثرتری استفاده کنند.

  • ایمپلنت: در این روش پزشک معالج با برش‌های کوچک در قسمت خارجی پا و قرار دادن ایمپلنت‌، از چرخش غیرعادی پاشنه پا جلوگیری کرده و باعث اصلاح قوس کف پا در فرد می‌شود.
  • آرترودز: در این روش که در اصطلاح به آن خشک کردن مفصل هم می‌گویند؛ پزشک با جوش دادن استخوان‌های دو طرف یک مفصل قابلیت حرکت آن را مخدوش می‌کند. این روش باعث می‌شود درد ناشی از صافی کف پا تا حد زیادی کاهش پیدا کند.
  • جراحی تاندون: این روش در بیشتر موارد همراه با سایر جراحی‌ها انجام می‌شود. در واقع این روش تکمیل‎کننده روش‌های دیگر جراحی کف پا است.

 

سوالات متداول

صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است؟

صافی کف پا عارضه‌ایی است که در دوران کودکی شکل می‌گیرد. در برخی موارد این عارضه در یک روند طبیعی در همان دوران کودکی برطرف می‌شود اما در بسیاری از اوقات تا بزرگسالی همراه فرد باقی می‌ماند. از آنجایی که قبل از سنین بلوغ، هنوز استخوان‌های افراد به رشد کامل نرسیده و قابلیت انعطاف بیشتر دارند، بهترین زمان برای درمان جدی این عارضه است.

آیا صافی کف پا درمان دارد؟

 در اغلب اوقات از آنجایی که صافی کف پا مشکل اساسی و حادی را برای فرد مبتلا به وجود نمی‌آورد؛ نیاز جدی به درمان ندارد. اما اگر فرد مبتلا با توجه به شدت این عارضه دچار درد شد، بهتر است روش‌های درمانی که از سوی پزشکان توصیه می‌شود را انجام دهد.

چه ورزش هایی برای درمان کف پای صاف موثر است؟ 

حفظ سلامت بدن در گرو انجام ورزش‌های منظم روزانه یا هفتگی است. انجام این تمرینات می‌تواند در بسیار موارد حتی عارضه‌های ژنتیکی را کنترل کند؛ صافی کف پا هم از این قاعده مستثنا نیست. ورزش‌های کششی، تمریناتی هستند که می‌تواند در کاهش علايم صافی کف پا  موثر باشند.

صافی کف پا چه عوارضی را می‌تواند به دنبال داشته باشد؟

طبق بررسی‌های به عمل آمده ۸ درصد از بزرگسالان دارای عارضه پاهای تخت یا صافی کف پا هستند. این عارضه در اغلب موارد مشکل خاصی را برای مبتلایان به وجود نمی‌آورد. اما در برخی موارد می‌تواند عوارضی مانند فشار عضلانی، زانو درد، کمر درد و التهاب رباط کف پا را به دنبال داشته باشد.


منابع

www.healthline.com

www.mayoclinic.org

مقالات مرتبط