اگزما چیست و راه های درمان آن چیست؟

پشتیبانی حال
اگزما
۰۴ تیر

اگزما را می‌توان یک بیماری شایع تعریف کرد که باعث خشک شدن ‌پوست، ایجاد خارش در پوست و قرمز شدن آن می‌شود. علائم اگزما از بثورات خفیف پوستی که شامل کهیر و دانه‌های قرمز است تا یک بیماری شدید و طولانی مدت، متغیر است. این بثورات پوستی به‌طور معمول با خارش همراه هستند که اگر درمان نشود می‌تواند بسیار آزار دهنده باشد. برخی خوراکی‌ها مانند مغزها و لبنیات و برخی محرک‌های محیطی مانند دود، گرده‌ گل، شوینده‌ها و اسانس‌ها ممکن است باعث تشدید علائم اگزما شوند و آن‌ را تحریک کنند. در ادامه با هم می‌خوانیم که اگزما چیست و چه چیزهایی باعث این بیماری می‌شود؟ این بیماری چه علائمی دارد و چگونه می‌توان آن را درمان کرد. راجع به پوست خشک و راه‌های درمان آن بیشتر بخوانید.


اگزما چیست

اگزما که با اسم درماتیت آتوپیک نیز مشهور است، در واقع یک بیماری پوستی است که با خارش همراه بوده و به‌طور مکرر روی بدن ظاهر می‌شود. این بیماری در کودکان نیز شیوع دارد اما می‌تواند در نوجوانی یا بزرگسالی نیز شروع شود و ابتلا به آن به وجود اختلالاتی شامل اگزما، آسم، رینیت آلرژیک یا تب یونجه در خود شخص یا خانواده بستگی دارد. علت قطعی اگزما شناخته شده نیست، اما متخصصان اتفاق نظر دارند که وراثت و محرک‌های محیطی از عوامل ابتلا به اگزما هستند.اگزما و علائم مربوط به آن ممکن است در هر ناحیه از بدن دیده شود، اما اغلب در پشت زانو و داخل آرنج مشاهده می‌شود و پوست این نواحی را دچار تغییر رنگ، التهاب و خارش می‌کند.

در حال بخوانید: قیمت تست کرونا

علائم و نشانه‌های رایج اگزما

گرچه نشانه‌های ابتلا به اگزما در افراد ممکن است متفاوت باشد، اما به‌طور معمول این بیماری با خارش خارج از کنترل آغاز می‌شود، به‌طوری که خواب شبانه را مختل می‌کند. با خاراندن، پوست تحریک شده و علائم دیگر مانند التهاب و دانه‌های قرمز ظاهر می‌شوند. از دیگر علائم اگزما می‌توان خشکی پوست، پوسته پوسته شدن و ایجاد تاول‌های ریز اشاره کرد. این علائم همیشه و به‌طور یکسان ظاهر نمی‌شوند و گاهی ممکن است تخفیف یافته و گاهی شدیدتر شوند. بیمار در حادترین شرایط که با تحریک بیشتر پوست اتفاق می‌افتد، قرمزی و التهاب زیادی همراه با خارش را تجربه می‌کند.

در حال بخوانید: برای خواب راحت چه بخوریم؟

انواع اگزما

اگزما انواع مختلفی دارد که رایج‌ترین آن درماتیت آتوپیک است. به‌طور معمول زمانی‌که افراد از بیماری اگزما صحبت می‌کنند دچار این نوع از اگزما شده‌اند. به‌طور تقریبی از هر پنج کودک یک نفر در بازه نوزادی تا پنج سالگی، به درماتیت آتوپیک دچار می‌شود. در درماتیت آتوپیک تکه‌ای از پوست خشک و قرمز شده و در این نواحی فرد دچار خارش می‌شود. این نواحی ممکن است بر اثر خارش ترک خورده و آلوده شوند.

اگر فردی در خانواده‌ی خود دارای سابقه‌ درماتیت آتوپیک، تب یونجه و آسم باشد، ممکن است به این بیماری دچار شود. این بیماری در اکثر موارد تا پایان عمر با بیمار باقی می‌ماند اما دیده شده است که گاهی با بزرگ شدن کودک و افزایش سن، نشانه‌های آن بهبود پیدا می‌کند.

اگزمای دیشیرودیک نوع دیگری از این بیماری است که با تاول‌های پر از مایع در زیر پوست دست‌ها یا پاها، به خصوص کف پا یا کناره‌های انگشتان ایجاد می‌شود. در این بیماری روی پوست لکه‌های قرمزی ایجاد می‌شود و با گذشت زمان و پوسته پوسته شدن آن لکه‌ها، ترک ایجاد می‌شود. اگزمای دیشیدروتیک که به آن پومفولیکس نیز گفته می‌شود، ممکن است در اثر استرس یا تماس طولانی و پیوسته با آب تشدید شود. کار با فلزات خاصی مانند کروم، کبالت یا نیکل می‌تواند علائم را تحریک کند. این بیماری بیشتر در زنان دیده می‌شود و در صورت داشتن درماتیت آتوپیک (اگزما) یا رینیت آلرژیک (تب یونجه) خطر بیشتری فرد را تهدید می‌کند.

مشخصه اگزمای نومولار ایجاد نواحی گرد یا بیضی ملتهب روی پوست است و به آن اگزمای دیسکوپید نیز می‌گویند. این بیماری در بیشتر موارد پوست بازوها و پاها را درگیر می‌کند و در مردان مسن شیوع بیشتری دارد. در فصل سرد و خشک مانند زمستان، احتمال رخ دادن این بیماری بیشتر است و استفاده از مرطوب کننده می‌تواند از شدت گرفتن آن جلوگیری کند.

در حال بخوانید: خشم چیست؟

چه عواملی باعث اگزما می شود؟

همان‌طور که گفته شد متخصصان معتقدند این بیماری حاصل ژنتیک و محیط است و خطر ابتلا به آن با وجود سابقه‌ خانوادگی بیشتر است. معمولا پوست به عنوان محافظ در برابر سموم، باکتری‌ها و مواد آلرژی‎زا عمل می کند. در صورت بروز اگزما، این سد محافظ خشک شده و به راحتی توسط محرک‌های محیطی شکسته می شود. علاوه بر ژن‌ها، عوامل محیطی دیگری مانند شوینده و مواد معطر، گرد و غبار، حیوانات خانگی و همچنین اضطراب و استرس، ممکن است علائم را تحریک کنند. همچنین شما می‌توانید درباره انواع داروی ضد استرس و کاربرد هر کدام در حال بخوانید.


اگزمای پوستی

همان‌طور که گفته شد، اگزما یک بیماری پوستی است و نشانه‌های آن با بروز تغییراتی در پوست قابل تشخیص است. اگزمای پوستی به‌طور معمول با خشک شدن پوست، قرمزی، التهاب و پوسته‌پوسته شدن آن شناخته می‌شود. این نشانه‌ها در مورد انواع اگزمای پوستی متفاوت است و مبنای هرکدام از انواع این بیماری می‌تواند متفاوت باشد.برای مثال درماتیت آتوپیک نوعی از اگزما پوستی است که مبنای ژنتیکی دارد و درماتیت تحریکی به دلیل تماس مکرر با مواد شوینده رخ می‌دهد.

در حال بخوانید: خواص بهار نارنج برای پوست

 تصاویر اگزمای پوستی

اگزما به طور معمول راش قرمز و کهیر، خارش و پوسته پوسته شدن را در پی دارد و بثورات آن می‌تواند بر روی قسمت‌های مختلف بدن از پوست سر تا انگشتان پا تاثیر بگذارد. شکل ظاهری اگزما ممکن است به نوع اگزما بستگی داشته باشد. علائم دقیق این بیماری می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد به‌طوری که در بعضی از افراد ممکن است یک یا دو لکه التهاب ایجاد کند، در حالی‌که دیگران ضایعات متعددی داشته باشند. علائم اگزما می‌تواند خفیف یا شدید باشد.

آتوپیک درماتیت

‌آتوپیک درماتیت شایع‌ترین نوع اگزما است و بثورات پوستی آن با خارش زیادی همراه است

 

اگزما دیشیدروتیک

اگزمای دیشیدروتیک معمولا روی انگشتان ظاهر می‌شود و با تاول‌هایی از مایع همراه است

 

اگزما نومولار

اگزمای نومولار به صورت التهاب دایره‌ای روی نقاطی از بدن اتفاق می‌افتد

 

اگزما در پشت زانو

اگزما معمولا در پشت زانو و قسمت داخلی آرنج ظاهر می‌شود، گرچه ممکن است در دیگر نقاط بدن نیز به وجود بیاید

 

تشخیص اگزما

برای تشخیص این بیماری نمی‌توان آزمایش مشخصی را معرفی کرد. با ظاهر شدن بثورات پوستی و نشانه‌های بیماری، پزشک معاینه بدنی را انجام می‌دهد و در صورت نیاز شما را به یک متخصص پوست یا آلرژی ارجاع می‌دهد.

گاهی ممکن است انواع اگزما با دیگر بیماری‌ها اشتباه گرفته شود. پزشک سوالاتی در مورد سابقه‌ی بیماری‌های آلرژیک در خانواده می‌پرسد و در مورد حساسیت غذایی و آسم سوالاتی می‌کند تا با رد احتمال سایر بیماری‌ها، اگزما تشخیص داده شود. لازم است شما نیز اطلاعات لازم در مورد شدت بیماری و نحوه بروز آن را به پزشک خود بدهید.

 

درمان اگزمای پوست

درمان اگزما پوست هیچ روش قطعی و سریعی ندارد اما برخی راه‌کارهای پزشکی برای کاهش دادن میزان التهاب و تسکین علائم بیماری وجود دارد. این موارد شامل پمادها و کرم‌های پوستی و آنتی‌بیوتیک‌ و داروهای تزریقی است. استفاده از مرطوب کننده نیز برای رفع خشکی پوست و کاهش علائمی مانند خارش می‌توانند مفید باشند.

مدت زیادی است که استفادده از پمادهای استروئیدی برای از بین بردن بثورات پوستی اگزما استفاده می‌شوند. این درمان‌های موضعی که کورتیکواستروئیدها نیز نامیده می‌شوند، می‌توانند به کاهش التهاب و تسکین علائم در هنگام شدت گرفتن بیماری بسیار سودمند باشند. اما به دلیل عوارض جانبی این نوع درمان، استفاده از آن در طولانی مدت توصیه نمی‌شود.

گزینه‌ی دیگر درمان اگزمای پوستی، داروهای جدید غیر استروئیدی است که با نام بازدارنده‌های کلسینورین شناخته می‌شوند. این داروها شامل کرم Elidel (pimecrolimus) برای اگزمای خفیف تا متوسط ​​و پماد Protopic (tacrolimus) برای علائم متوسط ​​تا شدید مورد استفاده قرار می‌گیرند. استفاده از آنتی بیوتیک نیز از دیگر موارد مورد استفاده در این زمینه هستند.

 

در حال بخوانید: آمپول بتامتازون برای حساسیت پوستی

اگزمای دست

از علائم اگزمای دست می‌توان به خشکی پوست، خارش و ترک خوردن پوست دست و التهاب همراه با تاول اشاره کرد. این علائم با کرم مرطوب کننده بهبود پیدا نمی‌کنند. افرادی که در طول روز مدام از شوینده استفاده می‌کنند و با آب تماس دارند، بیشتر از دیگری در معرض ابتلا به اگزما دست هستند.

درمان اگزما دست

اگر بعد از استفاده مواد تحریک کننده پوست از کرم و در حین کار نیز از دستکش استفاده شود، تا حد زیادی از پوست دست محافظت کرده و از ابتلا به این نوع بیماری جلوگیری می‌شود. استفاده از استروئيدهای موضعی نیز برای کاهش التهاب و دیگر علائم اگزمای دست توصیه می‌شود.

به دلیل ضخیم بودن پوست دست‌ها، به‌طور معمول نیاز است که از استروئیدهای قوی‌تری استفاده شود و طول دوره‌ استفاده از آن تا ۲ هفته است. اگر اگزما دست شدید باشد با تجویز پزشک ممکن است یک دوره کوتاه استفاده از استروئیدهای خوراکی یا سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مانند آزاتیوپرین، سیکلوسپورین یا متوترکسات موثر باشد. از روش‌های دیگر درمان اگزما دست، تجویز آلترتینوئین است.

شاید بخواهید درباره علت ایجاد لکه سفید روی ناخن هم بدانید

اگزمای انگشتان دست

اگزمای دیشیدروتیک معمولا روی انگشتان ظاهر می‌شود و با تاول همراه است. برای درمان آن هیچ روش قطعی وجود ندارد و با استفاده از مرطوب کننده و رعایت موارد بهداشتی می‌توانید نشانه‌های آن را کاهش دهید. این نوع بیماری با افزایش سن و به مرور خفیف‌تر می‌شود. استرس زیاد، هوای مرطوب و گرم، آلرژی فصلی و عرق دست و پا از عوامل پدید آورنده‌ی این بیماری است.

پماد اگزمای دست

به‌جز مرطوب کننده‌ها که در کاهش علائم خفیف اگزمای دست کاربرد دارند، در موارد نسبتا شدید یا شدیدتر ابتلا به اگزمای دست ممکن است کورتیکواستروئیدهای موضعی تجویز شوند. همچنین پمادهای ضد باکتریایی برای درمان عفونت‌های پوستی روی زخم و ترک خوردگی دست مفید هستند. می‌توانید درباره پماد کلوبتازول برای اگزما نیز این مطلب را بخوانید.

بهترین پماد برای اگزمای پوستی

داروها و پمادهای متعددی برای اگزمای پوستی وجود دارند که برخی از آن‌ها برای تهیه، به نسخه‌ی پزشک نیاز دارند. همان‌طور که پیش از این گفته شد، پمادهای استروئیدی و غیراستروئیدی در این مورد توصیه می‌شوند. پمادهای هیدروکورتیزون، بتامتازون، آ.د و هیدروکسی‌زین نیز از پمادهای موثر در درمان اگزمای پوستی هستند اما بهتر است قبل از استفاده با پزشک مشورت کنید و یا از پمادهایی که به نسخه نیاز ندارند، مانند مرطوب کننده‌ها و اوسرین استفاده کنید.


اگزما صورت

اگزمای صورت به دلیل حساسیت بالای پوست در این ناحیه بسیار دردناک خواهد بود. اگزمای صورت ممکن است در کنار بروز علائم در سایر نقاط بدن یا به تنهایی بوجود بیاید و از حالت خفیف تا مزمن متغیر است. این نوع بیماری، بیشتر در نوزادان و کودکان شایع است و با قرمزی شدن پوست و التهاب، سوزش و خارش و گاهی تاول همراه است. با وجود آن‌که اگزمای صورت درمان قطعی ندارد اما با مراقبت از پوست و مرطوب کردن آن تا حد زیادی می‌توان این بیماری را کنترل کرد.

اگزمای پوست سر

این بیماری در هر نقطه از بدن امکان بروز دارد و ممکن است علائم آن را در نقاط مختلف بدن ببینید. اگزمای پوست سر نیز از موارد شایع این بیماری است و اگر حجم موهای شما زیاد باشد، ممکن است بدون توجه به بیماری پوست خود را بخراشید که منجر به مزمن شدن اگزمای پوست سر می‌شود.

اگزما در کودکان

شایع‌ترین نوع اگزما یعنی درماتیت آتوپیک بین ۶ ماهگی تا یک سالگی بوجود می‌آید و گاهی به شدت دردناک است

اگزما در کودکان

درماتیت آتوپیک که رایج‌ترین نوع اگزما است اغلب قبل از یک سالگی ظاهر می‌شود. در شش ماه اول زندگی نوزادان، ممکن است در پوست سر و صورت، به‌خصوص روی گونه، چانه و پیشانی، بثورات قرمز رنگی ایجاد کنند. در اواخر نوزادی، بثورات اگزما می‌تواند در آرنج و زانو ظاهر شود. برای کنترل اگزما در کودکان مهم است که بدانید چه چیزی ممکن است باعث شدید شدن علائم شود. گرد و غبار، دود، شوینده‌ها و برخی مواد غذایی، محرک‌های رایج اگزما در کودکان هستند.


بهترین قرص برای درمان اگزما

در دوره‌ی درمانی اگزما ممکن است پزشک شما آنتی‌هیستامین و آنتی‌بیوتیک را نیز برای کاهش علائم و درمان تجویز کند. استروئیدهای خوراکی مانند پردنیزولون و فکسوفنادین از آن دسته هستند.

در حال بخوانید: قرص ناپروکسن برای درد قاعدگی

بهترین کرم برای درمان اگزما

برای تهیه کرم مناسب درمان اگزما باید توجه کنید که اسانس موجود در آن علائم شما را تشدید نکند. اگر اگزمای شما خفیف باشد، یک کرم اگزمای مناسب می‌تواند به بهبود وضع پوست کمک کند. در صورت تشدید علائم بهتر است به یک متخصص مراجعه کنید.

وازلین برای اگزما

انجمن ملی اگزما تایید کرده است که استفاده از وازلین برای افراد مبتلا به اگزما و کسانی که بیماری پوستی دارند مناسب است. برای مقابله با خشکی پوست و جلوگیری از پوسته‌پوسته شدن آن، وازلین می‌تواند موثر باشد.

 

سوالات متداول

اگزما چیست؟

اگزما یک بیماری شایع پوستی است که همراه با خارش و سوزش و بروز التهاب و بثورات پوستی همراه است. این بیماری می‌تواند خفیف یا شدید باشد و منشا وراثتی یا محیطی داشته باشد.

اگزما واگیردار است؟

اگزما واگیردار نیست و شما از قرار گرفتن کنار فردی که دچار این بیماری است، به آن مبتلا نمی‌شود.

چگونه اگزما را درمان کنیم؟

اگزما درمان قطعی و فوری ندارد اما با استفاده از روش‌های پزشکی مانند استفاده از پمادها و داروهای خوراکی یا تزریقی می‌تواند علائم آن را از بین برد.

برای درمان اگزما به چه پزشکی مراجعه کنیم؟‌

از آن‌جا که اگزما یک بیماری پوستی است، مراجعه به متخصص پوست می‌تواند به شما کمک کند.

منابع

www.southerncross.co.nz

www.healthhub.sg

www.verywellhealth.com

www.webmd.com

مقالات مرتبط