عفونت گوش کودک و راه های درمان آن

عفونت گوش کودک
۱۳ شهریور

اگر تجربۀ پرورش یک کودک نوپا را دارید، احتمالا می‌دانید که عفونت گوش کودک بیماری شایعی در میان آن‌هاست. محل عفونت گوش فضای پشت پردۀ گوش است. وقتی گوش کودک عفونت می‌کند، مایع گوش پشت پرده باقی می‌ماند و همین باعث درد و تورم پردۀ گوش می‌شود.

اگر کودک نوپایتان بی‌قراری می‌کند و علتش را پیدا نمی‌کنید، یکی از احتمالات عفونت کردنِ گوش اوست. اما این بیماری جای نگرانی زیادی ندارد و معمولاً به سادگی قابل درمان است. این مقاله کوتاه را در مجلۀ سلامت «حال» برای شما نوشته‌ایم که با علائم عفونت گوش کودکان آشنا بشوید و اگر تشخیص دادید که نوزاد یا کودکتان احتمالا به آن مبتلا شده، بتوانید برای درمانش اقدام کنید.

مشاوره آنلاین متخصص اطفال

عفونت گوش چیست؟

عفونت گوش همان عفونت گوش میانی است، یعنی عفونت در فضای پشت پردۀ گوش. این عفونت هم کودکان را درگیر می‌کند و هم بزرگسالان را؛ اما بیشتر کودکان خردسال هستند که دچار این بیماری می‌شوند و والدینشان آن‌ها را برای درمان نزد پزشک می‌برند.

البته خیلی اوقات عفونت گوش کودکان خودبه‌خود برطرف می‌شود و پزشک هم صرفاً داروی مسکنی را برای کاهش درد تجویز می‌کند. اما اگر عفونت گوش بهبود پیدا نکند، پزشک احتمالاً برای درمان آن آنتی بیوتیک تجویز می‌کند.

به هر ترتیب، لازم است که برای درمان عفونت گوش کودک حتما به پزشک مراجعه کنید. زیرا اگر این عفونت پیشرفت کند، ممکن است کودک را دچار عوارض جدی مثل مشکل شنوایی کند.

عفونت گوش در کودک

علائم عفونت گوش کودک

مهم‌ترین علامت عفونت گوش کودکان درد و تورم است. اما اگر کودکتان نوزاد است و هنوز زبان به حرف زدن باز نکرده، یکی از دغدغه‌های شما این است که چگونه بفهمید فرزندتان عفونت گوش دارد. لازم است علائم عفونت گوش کودک را بشناسید. وقتی کودک نوپایی دچار عفونت گوش شده است:

  • تب می‌کند و علت این تب نامشخص است.
  • دمدمی مزاج می‌شود.
  • در دراز کشیدن و خوابیدن مشکل دارد.
  • در خوردن و نوشیدن و جویدن و مکیدن مشکل دارد.
  • گوش‌هایش را با دست می‌گیرد و می‌کشد.
  • در شنیدن صداهای آرام مشکل دارد.

حتی ممکن است بعضی کودکان دچار ترشح مایع از گوش بشوند. این اتفاق زمانی می‌افتد که فشار ناشی از تجمع مایع در پشت پردۀ گوش زیاد شود؛ این فشار ممکن است پرده را پاره کند و از گوش خارج بشود.

تشخیص عفونت گوش کودک

وقتی کودکتان را نزد پزشک می‌برید، او ابتدا گوش کودک را معاینه می‌کند. پزشک برای این کار از دستگاهی به اسم اتوسکوپ استفاده می‌کند و داخل گوش کودک را نگاه می‌کند.

اگر پردۀ گوش سالم باشد، رنگ آن بین صورتی و خاکستری است. اما اگر گوش عفونت کرده باشد، پردۀ گوش احتمالا ملتهب و متورم، و رنگش قرمز است.

پزشک همچنین وجود مایع در گوش میانی را بررسی می‌کند. او برای این کار با استفاده از اتوسکوپ مقداری هوا به درون گوش می‌دمد؛ اگر پشت پرده مایع جمع شده باشد، پرده گوش به راحتی حرکت نمی‌کند.

 معاینه گوش کودک

اگر فرزند شما به مدت طولانی و مکرر دچار عفونت گوش بوده، پزشک احتمالا برای او آزمایش شنوایی هم تجویز می‌کند تا اگر کودک دچار کاهش شنوایی شده، تحت درمان قرار بگیرد.

علاوه بر این موارد، پزشک معمولا گلو و بینی کودک را هم معاینه می‌کند و به تنفس او با گوشی پزشکی گوش می‌دهد تا مطمئن شود که دستگاه تنفسی فوقانی کودک دچار عفونت نشده باشد.

شاید علاقمند باشید درباره شب ادراری کودک بیشتر بدانید.

راه های پیشگیری از عفونت گوش کودک

برای آنکه از مبتلا شدن کودکتان به عفونت گوش جلوگیری کنید، نکات زیر را رعایت کنید:

  • تلاش کنید که کودکتان در معرض دود، مثلا دود سیگار، قرار نگیرد
  • اگر نوزادتان حداقل 3 تا 6 ماه از شیرمادر تغذیه کند، سیستم ایمنی نیرومندتری برای مبارزه با عفونت خواهد داشت (اگر می‌خواهید دربارۀ بهترین زمان از شیر گرفتن کودک بیشتر بدانید، خواندن این مطلب را به شما توصیه می‌کنیم).
  • اتاق کودک را گرم و خشک نگاه دارید.
  • واکسیناسیون کودکان را به موقع و کامل انجام دهید.
  • دست‌هایتان را مرتب بشویید تا از انتقال میکروب‌های عفونی به کودکتان جلوگیری کنید.
  • اگر کودک شما یا کودک دیگری بیمار هستند، نگذارید زیاد کنار هم باشند و با هم بازی کنند.
  • اگر کودکتان را با شیشه شیر تغذیه می‌کنید، او را با شیشه شیر نخوابانید؛ هنگامی که شیشه شیر در دهان کودک است، باید حتما او را به صورتی که با سطح افقی زاویه دارد، نگاه دارید.

پیشگیری از عفونت گوش کودک

درمان عفونت گوش کودک با دارو

شیوۀ درمان عفونت گوش کودکان به این بستگی دارد که کودک چندساله است، شدت عفونتش چقدر است، و چندبار به این عفونت مبتلا شده است.

پزشک معمولا دو نوع دارو برای عفونت گوش تجویز می‌کند: مسکن و آنتی‌بیوتیک. اگر عفونت گوش خفیف باشد، ممکن است پزشک ابتدا به او مسکن بدهد و چند روز صبر کند تا ببیند آیا عفونت خود‌به‌خود از بین می‌رود یا نه. اگر عفونت بهبود پیدا نکرد، احتمالا برای کودک آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند؛ البته این مسئله به سن کودک هم بستگی دارد:

  • نوازادان زیر 6 ماه تقریبا همیشه آنتی‌بیوتیک دریافت می‌کنند. زیرا ممکن است عفونت گوش به بقیۀ بدن نوزاد گسترش پیدا کند و باعث عفونت‌های جدی بشود.
  • دربارۀ کودکان بین 6 ماه تا 2 سال، معمولا توصیه می‌شود که دو تا سه روز صبر کنید. اگر عفونت گوش و درد آن بهتر نشد، پزشک  آنتی بیوتیک تجویز می‌کند.
  • در کودکان بالای 2 سال، عفونت گوش خیلی اوقات شدید نیست و بدون درمان برطرف می‌شود. برای آن‌ها می‌توان به صورت محدود از مسکن‌های بدون نسخه مثل ایبوپروفن یا استامینوفن استفاده کرد. با وجود این اگر بعد از 2 تا 3 روز کودک بهتر نشد، احتمالا تجویز آنتی‌بیوتیک لازم است.

انواع درمان خانگی برای عفونت گوش کودک

عفونت گوش کودکان بالای 6 ماه اگر جدی نباشد، معمولاً با درمان‌های خانگی از بین می‌رود. به نکات زیر دقت کنید:

  • اگر کودک درد دارد، می‌توانید به مقدار محدود از مسکن‌های بدون نسخه مثل استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کنید (نوزادان زیر 6 ماه باید حتما تحت نظر پزشک از دارو استفاده کنند).
  • رطوبت می‌تواند عفونت گوش را بدتر کند. بهتر است کودک تا یک هفته شنا نکند تا عفونت گوش او کاملاً خوب شود.
  • بهتر است موقع خواب سر کودک بالاتر از بدنش قرار بگیرد. اگر کودک به اندازۀ کافی بزرگ شده، می‌توانید از بیش از یک بالش برایش استفاده کنید. مراقب باشید وضعیت خوابیدن کودکتان طوری نباشد که به گوش او فشار وارد شود.
  • شاید شما هم از قدیمی‌ها شنیده باشید که دود سیگار درد گوش کودک را آرام می‌کند. این تصور اشتباه است. دود عفونت گوش کودک را بدتر می‌کند. اجازه ندهید که کسی در خانه و اطراف فرزندتان سیگار بکشد.
  • برای تسکین درد کودک می‌توانید کمپرس آب گرم روی گوش او بگذارید.
  • به کودک مایعات فراوان بدهید. این کار باعث افزایش عمل بلعیدن می‌شود و می‌تواند به تخلیه مایع گوش میانی کمک کند.

درمان خانگی عفونت گوش کودکان

سخن پایانی

اگرچه عفونت گوش کودکان بیماری شایعی است و خیلی اوقات به خودی خود بهبود پیدا می‌کند، اما لازم است که برای تشخیص و درمانش با پزشک مشورت کنید. به خصوص اگر کودکتان هنوز نوزاد است، وجود هرگونه عفونتی را جدی بگیرید. زیرا سیستم ایمنی بدن نوزاد در برابر عفونت‌ها آسیب‌پذیر است و نادیده گرفتن این مسئله ممکن است برای او عوارض جدی داشته باشد. اگر علائمی شبیه به عفونت گوش در کودکتان مشاهده می‌کنید، به شما پیشنهاد می‌کنیم از مشاوره آنلاین متخصص اطفال در حال استفاده کنید.

 

سوالات متداول

چه زمانی باید در مورد عفونت گوش کودک با پزشک تماس بگیرم؟

هرچه کودکتان سن کمتری داشته باشد، خطر عوارض عفونت برای او جدی‌تر است. بنابراین اگر کودکتان نوزاد است، لازم است در صورت مشاهده هرگونه علائمی (مثل تب، کشیدن گوش با دست، بی‌قراری، مشکل خواب و ...) با پزشک تماس بگیرید. عفونت گوش در کودکان بزرگتر عموما با درمان‌های خانگی رفع می‌شود. اما اگر ظرف 2 یا 3 روز بهبود پیدا نکرد، لازم است به پزشک مراجعه کنید.

بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت گوش کودکان چیست؟

پزشکان معمولا برای درمان عفونت گوش مسکن تجویز می‌کنند. آن‌ها آنتی‌بیوتیک را زمانی تجویز می‌کنند که عفونت گوش شدید باشد. تجویز آنتی‌بیوتیک به سن کودک هم بستگی دارد. پزشکان معمولا آنتی‌بیوتیکی مثل آموکسی‌سیلین را برای درمان عفونت گوش کودک تجویز می‌کنند.

علت کشیدن گوش توسط کودک چیست؟

اگر کودکتان گوش خود را می‌کشد، ممکن است دچار عفونت گوش شده باشد. لازم است به علائم دیگر هم توجه کنید. برای مثال بی‌قراری، مشکل در خوابیدن و خوردن و نوشیدن، تب.

 

منابع:

https://my.clevelandclinic.org

https://www.nidcd.nih.gov/

https://caringforkids.cps.ca/

https://kidshealth.org/

https://www.rch.org.au/

https://raisingchildren.net.au/

https://www.hopkinsmedicine.org/

https://www.kidshealth.org.nz/

مقالات مرتبط