haal application

IOS

pwa

اندروید

google play

درمان آبسه دندان / عوارض آبسه لثه و راه های درمان آن

تیم تحریریه حال
درمان آبسه دندان
۱۹ مهر

آبسه دندان یک عفونت باکتریایی در ناحیۀ لثه و دندان است، که اکثراً به صورت یک گلولۀ چرکی روی لثه قرار دارد. اگر درمان آبسه دندان را جدی نگیریم، این عفونت به ظاهر کوچک می‌تواند برایمان دردسرساز باشد و حتی به یک بیماری جدی تبدیل شود.

به ندرت بتوانید کسی را پیدا کنید که لثه و دندانش حداقل یک بار آبسه نکرده باشد. بسیاری از کودکان هم دچار آبسه لثه می‌شود. وقتی دندانمان آبسه می‌کند، درد متوسط تا شدیدی را تجربه می‌کنیم. اگر درد شدید باشد، ممکن است حتی گوش و گردنمان هم درد بگیرد.

وقتی برای درمان دندان آبسه کرده به دندانپزشک مراجعه کنیم، او از روش‌های مختلفی (که در ادامۀ مطلب به آن‌ها اشاره خواهیم کرد) برای درمان آبسه اقدام می‌کند. زیرا همان‌طور که گفتیم، عدم درمان آبسه لثه و دندان عواقب ناخوشایندی دارد.

در این مطلب می‌خواهیم دربارۀ علت، عوارض و درمان آبسه دندان برایتان توضیح بدهیم. با ما همراه باشید و در صورتی که دچار آبسه دندان شدید، مشورت با دندانپزشک را جدی بگیرید و آن را عقب نیندازید.

بیشتر بخوانید: چگونه آبسه دندان را تشخیص بدهیم؟

مشاوره آنلاین دندانپزشکی

آبسه دندان

علت آبسه دندان چیست؟

علت آبسه دندان به نوع آن بستگی دارد. ما سه نوع رایج آبسه دندان داریم که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم و علت هریک را نیز توضیح می‌دهیم:

  • آبسه پری آپیکال: علت این نوع آبسه باکتری‌هایی هستند که از طریق یک حفره یا شکاف وارد پالپ داخل دندان می‌شوند و تا ریشه نفوذ می‌کنند (پالپ بخش نرم و داخلی دندان است که از اعصاب و بافت همبند و عروق خونی تشکیل شده است).
  • آبسه پریودنتال: این آبسه روی لثه در کنار ریشۀ دندان قرار دارد. علت این نوع آبسه معمولاً بیماری‌های لثه است.
  • آبسه لثه: این نوع آبسه روی لثه قرار دارد و زمانی به وجود می‌آید که یک جسم خارجی، مثلا پوست پاپ‌کورن یا تخمه، در لثه فرو برود.

آبسه لثه علت‌های دیگری هم دارد؛ مثلا وقتی دندان نهفته داشته باشید، یعنی دندانتان به درستی از لثه بیرون نیامده باشد، ممکن است دچار آبسه بشوید. رادیوتراپی و شیمی‌درمانی نیز ممکن است باعث آبسه دندان بشوند. در مجموع، شناسایی علت آبسه در درمان آبسه دندان اهمیت دارد.

دربارۀ جراحی دندان عقل بیشتر بخوانید.

دلایل ایجاد آبسه دندان

اگر دندان دچار حفره، ترک یا سوراخی باشد، باکتری‌ها می‌توانند از طریق آن به پالپ دندان راه پیدا کنند. پالپ به بخش داخلی دندان گفته می‌شود که از اعصاب، رگ‌های خونی و بافت هم‌بند تشکیل شده است. پالپ، ریشه دندان را به استخوان فک متصل می‌کند. به همین دلیل، عفونت این ناحیه می‌تواند به راحتی به ریشه دندان گسترش یابد.

فعالیت باکتری‌ها در این بخش باعث ایجاد آبسه پری اپیکال می‌شود. البته پلاک‌های تشکیل شده بر روی دندان هم با تضعیف و تخریب بافت دندان، زمینه را برای ورود باکتری‌ها به لایه داخلی آن فراهم می‌کنند.

این نوع آبسه‌ها به خصوص در کودکانی که بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت نمی‌کنند، شکل می‌گیرد. بعضی از آبسه‌ها هم به دلیل آسیب یا مشکلات مربوط به لثه در کنار دندان‌ها ایجاد می‌شود. از مهم‌ترین دلایل ایجاد آبسه دندان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

خشکی دهان

کاهش ترشح بزاق و خشکی دهان از عواملی است که احتمال بروز مشکلات دهان و دندان از جمله آبسه را افزایش می‌دهد. خشکی دهان معمولا به دلیل افزایش سن، کم آبی بدن و یا عوارض جانبی ناشی از مصرف برخی از داروها ایجاد می‌شود.

مصرف زیاد خوراکی‌های شیرین

داشتن رژیم سرشار از مواد شیرین و قندی مثل شیرینی‌های صنعتی، نوشابه‌ها و آبمیوه‌های غیرطبیعی از مهم‌ترین دلایل پوسیدگی دندان است. این مشکلات با ایجاد سوراخ و حفره در دندان، شرایط را برای ورود باکتری‌ها به آن آماده و آبسه دندان را ایجاد می‌کنند.

عدم رعایت بهداشت مناسب دهان و دندان

هر عاملی که احتمال پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه را افزایش دهد، در ایجاد آبسه نقش خواهد داشت. همچنین بی‌توجهی به بهداشت دهان و دندان می‌تواند محیطی مناسب برای رشد و گسترش باکتری‌ها در دهان ایجاد کند. مجموعه این عوامل، بروز آبسه دندانی را تسهیل خواهد کرد. استفاده از نخ دندان و مسواک زدن روزانه بهترین راه برای حفظ پاکیزگی و سلامتی دندان‌ها است.

اگر می‌خواهید درباره راه های سفید کردن دندان بیشتر بدانید این مطلب را بخوانید

آبسه دندان عصب کشی شده

اکثر ما تصور می‌کنیم که با عصب‌کشی دندان، دیگر عفونتی دندانمان را تهدید نمی‌کند و از درمان آبسه دندان بی‌نیاز می‌شویم. این تصور اشتباه است. همیشه این احتمال وجود دارد که دندان پس از عصب کشی دچار درد و عفونت بشود و آبسه کند. البته اگر این درد و عفونت جزئی باشد و ریشۀ دندان درگیر آن نشده باشد، معمولاً با آنتی بیوتیک می‌توان آن را درمان کرد. اما گاهی باید دندان عصب‌کشی شده را کشید.

شاید بپرسید اصلا علت آبسه کردن دندان عصب‌کشی‌شده چیست؟ یکی از مهم‌ترین علت‌ها این است که عصب‌کشی ناقص انجام شده باشد. هدف دندانپزشک از عصب‌کشی این است که بافت‌ ملتهب و عفونی درون ریشۀ دندان را به صورت کامل پاکسازی کند و سپس فضای تخلیه شده را کاملاً پر کند. اما اگر در انتهای کانال پالپ دندان ذراتی از بقایای بافت باقی مانده باشد، یا اگر این فضا به صورت کامل پر نشود، ممکن است باکتری‌های نهفته در این بافت دوباره باعث عفونت بشوند.

آبسه دندان عصب‌کشی شده

همچنین اگر یکی از کانال‌های پالپ از دید دندانپزشک پنهان بماند، ممکن است دندان دوباره آبسه کند، حتی اگر سال‌ها از عصب‌کشی گذشته باشد. کانال‌های پالپ دندان خیلی ریز هستند و این امکان وجود دارد که دندانپزشک آن را نبیند. به همین دلیل معمولاً توصیه می‌کنند برای عصب کشی از روش تصویر‌برداری سی‌تی‌اسکن کمک گرفته شود.

علائم آبسه دندان

از مهم‌ترین نشانه‌های آبسه دندان، احساس درد ضربان‌دار در اطراف دندان است. از دیگر نشانه‌های آن می‌توان به احساس درد در هنگام جویدن غذا، قرمز و متورم شدن لثه، حساسیت دندانی، تغییر رنگ دندان، احساس بو یا طعم بد در دهان، حساسیت به گرما یا سرما، تورم و قرمزی لثه یا صورت، تورم غدد لنفاوی زیر فک، تب و احساس درد در گوش اشاره کرد.

این نشانه‌ها تا زمانی باقی می‌مانند که آبسه سالم باشد. معمولا بعد از پاره شدن و خروج چرک از آبسه، درد و ناراحتی ناشی از آن هم تسکین پیدا می‌کند. ممکن است بعد از پاره شدن آبسه، بو یا مزه خاصی را در دهان حس کنید که نگران‎کننده نیست. اما در صورتی که وجود آبسه با تب، مشکلات تنفسی، اختلال در بلع و علائم مشابه همراه شود، احتمالا نشانه‌ای از انتشار عفونت به اعماق فک و بافت‌های اطراف بوده و به مداخله فوری پزشکی نیاز دارد.

در حال بخوانید: کرونا و اضطراب اجتماعی

شناخت عوارض آبسه لثه برای درمان آبسه دندان

آبسه دندان علائم آزاردهنده‌ای دارد، از جمله:

  • دردی که حتی به گوش و گردن و فک سرایت می‌کند و هنگان درازکشیدن یا جویدن غذا بدتر می‌شود
  • تورم صورت
  • تورم و قرمزی لثه
  • بوی بد دهان
  • طعم بد در دهان
  • تب

اگر آبسه به موقع درمان نشود، عوارض آن خیلی بیشتر از موارد بالا خواهد بود. به خاطر داشته باشید که آبسه یک عفونت باکتریایی جدی است و اگر درمان نشود، ممکن است به فک، سر، گردن و مغز سرایت کند. آبسه درمان نشدۀ دندان حتی ممکن است باعث سپسیس یا عفونت خون بشود.

بنابراین در صورتی که دندانتان آبسه کرد و علائمی مثل تب شدید، تورم صورت، مشکل بلع، ضربان سریع قلب یا گیجی داشتید، به اورژانس مراجعه کنید. این علائم نشانه‌های یک عفونت جدی است که زودتر باید درمان شود.

درمان آبسه دندان

 

درمان آبسه دندان

آبسه دندانی از جمله مشکلاتی است که حتما باید درمان شود. هدف از درمان، پاکسازی عفونت و تسکین درد ناشی از آن است. گرچه پس از پاره شدن و تخلیه آبسه ممکن است احساس کاهش درد داشته باشید، اما برای درمان عفونت موجود، قطعا به درمان مناسب نیاز خواهید داشت. در صورت عدم تخلیه آبسه، پیش‌بینی می‌شود که عفونت به فک و سایر نواحی سر و گردن هم منتقل شده و یا منجر به تخریب ریشه دندان و لق شدن آن شود. تشدید این عفونت در برخی مواقع به تهدیدی جدی برای سلامتی تبدیل خواهد شد. هر چه سیستم ایمنی بدن فرد ضعیف‌تر باشد، احتمال گسترش عفونت ناشی از آبسه در بدن بیشتر و خطرات ناشی از آن هم شدیدتر است. پس درمان آبسه، امری مهم و حیاتی به نظر می‌رسد.

خدمات دندانپزشکی اقساطی «حال»

برای انتخاب روش درمانی مناسب، لازم است تشخیص دقیقی در مورد آن انجام شود. ساده‌ترین راه برای تشخیص آبسه، ضربه زدن به دندان است. وجود آبسه در ریشه باعث می‌شود که دندان به لمس و فشار بسیار حساس شود. البته برای تشخیص عفونت‌های شدید و گسترده می‌توان از تصویر اشعه ایکس و سی تی اسکن هم استفاده کرد. بعد از تشخیص دقیق عارضه، نوبت به درمان آبسه دندان می‌رسد. پزشکان با توجه به وضعیت بیمار از روش‌های مختلفی برای درمان آبسه دندان استفاده می‌کنند؛ از جمله:

تخلیه آبسه

پزشکان می‌توانند با ایجاد یک برش کوچک در آبسه یا استفاده از سرنگ، محتویات عفونی موجود در آن را تخلیه کنند. شست‌و‌شوی دهان و آبکشی آن با استفاده از آب نمک، پس از تخلیه آبسه بسیار مهم است و می‌تواند از تشدید عفونت جلوگیری کند. این روش برای درمان آبسه‌های روی لثه یا بین لثه و دندان هم به کار می‌رود.

درمان آبسه دندان

معمولا برای درمان آبسه دندان، معاینه و ترمیم مشکلات دندان و ریشه که عامل ایجاد آبسه است ضروری به نظر می‌رسد

درمان کانال ریشه

در این روش معمولا پزشک پس از تخلیه آبسه داخلی و خروج محتویات عفونی، محفظه پالپ دندان و کانال‌های ریشه را پر کرده و می‌بندد. این ترمیم اگر به درستی انجام شود، برای همیشه باقی مانده و هیچ مشکلی برای بیمار ایجاد نمی‌کند. البته به این نکته توجه کنید در صورتی که بیمار آبسه حاد داشته باشد، هم بی‌حسی دندان در حین درمان سخت‌تر می‌شود و هم احتمال انتقال عفونت از طریق جریان خون به اندام‌های دیگر وجود دارد. در این صورت، اولین اقدام تخلیه آبسه است و پس از آن، درمان ریشه یا کشیدن دندان انجام می‏شود.

کشیدن دندان آسیب دیده

گاهی دندان آسیب‌دیده در وضعیتی قرار دارد که نمی‌توان اقدام ترمیمی در مورد آن انجام داد. در چنین شرایطی پزشک تصمیم می‌گیرد برای جلوگیری از تکرار عفونت، آن را بکشد. البته همان‌طور که در بالا ذکر کردیم، این کار پس از تخلیه آبسه فعال انجام می‌شود.

مصرف آنتی بیوتیک

استفاده از آنتی بیوتیک معمولا در مواردی تجویز می‌شود که عفونت ناشی از آبسه به دندان‌های کناری، فک یا سایر نواحی دهان و گردن سرایت کرده باشد. مصرف منظم یک دوره آنتی بیوتیک احتمالا از گسترش بیشتر عفونت جلوگیری و آن را رفع خواهد کرد. افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف، معمولا برای درمان عفونت‌های خفیف هم به آنتی بیوتیک نیاز دارند. برای سایر افراد، استفاده از دارو در عفونت‌های محدود به آبسه ضرورتی ندارد؛ اما گاهی پزشک مصرف آن را برای ریشه‌کن کردن عفونت مفید می‌داند.

در حال بخوانید: آشنایی با خواص آلوئه‌ورا

آنتی بیوتیک مناسب برای درمان آبسه دندان

دندانپزشک برای درمان آبسه دندان از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند که آنتی‌بیوتیک درمانی یکی از آن‌هاست. وقتی به دندانپزشک مراجعه می‌کنیم تا برای درمان آبسه لثۀ ما کاری کند، او ممکن است از روش‌های زیر کمک بگیرد:

  • تخلیۀ آبسه با ایجاد برش روی آن و استریل کردن آن با محلول نمکی
  • سوراخ کردن دندان برای تخلیۀ پالپ عفونی، و پر کردن مجدد دندان ( در صورتی که آبسه از نوع پری آپیکال باشد)
  • کشیدن دندان در صورتی که دندان بیش از حد آسیب دیده باشد
  • برداشتن جسم خارجی در صورتی که آبسه به علت وجود یک جسم خارجی ایجاد شده باشد
  • تجویز آنتی‌بیوتیک

مورد آخر، یعنی تجویز آنتی بیوتیک برای درمان آبسه دندان بیشتر زمانی انجام می‌شود، که عفونت به خارج از ناحیۀ آبسه گسترش یافته باشد. قرص آموکسی سیلین معمولا نخستین انتخاب دندانپزشکان است. اگر عفونت جدی‌تر باشد، ممکن است پزشک ترکیب آموکسی‌سیلین و کلاولانات را برای درمان عفونت دندان تجویز کند.

درباره راه‌های مراقبت از دندان کودکان بیشتر بدانید

نحوه تخلیه آبسه دندان

آبسه باید توسط دندانپزشک درمان شود. به همین دلیل توصیه می‌شود به هیچ عنوان با فشار دادن و استفاده از روش‌های غیراستاندارد اقدام به ترکاندن و خارج کردن ترشحات عفونی آن نکنید. پزشک پس از معاینه و تشخیص وضعیت آبسه، روش درمانی مناسبی را برای آن در نظر می‌گیرد. معمولا اولین گام برای درمان، تخلیه آبسه است. این کار می‌تواند از طریق وارد کردن سرنگ در آبسه دندانی و یا ایجاد یک برش کوچک بر روی آبسه لثه انجام شود. معمولا دندانپزشک پس از تخلیه آبسه پری اپیکال، تصمیم می‌گیرد دندان را ترمیم کند یا آن را برای جلوگیری از تکرار عفونت، بکشد. مراحل تخلیه آبسه دندانی به این ترتیب انجام می‌شود:

  • ایجاد یک سوراخ در قسمت بالایی دندان
  • خارج کردن ترشحات عفونی از داخل دندان به وسیله سرنگ یا ابزاری مشابه
  • پر کردن بخش داخلی دندان و انجام عملیات ترمیمی (۷ تا ۱۴ روز بعد از خارج کردن عفونت و پس از التیام آبسه)
  • قرار دادن روکش حفاظتی بر روی دندان
نحوه تخلیه آبسه دندان

دندانپزشک از طریق ایجاد یک حفره در روی دندان اقدام به تخلیه آبسه کرده و سپس دندان را ترمیم می‌کند

گاهی پزشک پس از انجام این مراحل توصیه می‌کند که بیمار برای مدت یک تا دو هفته از یک داروی آنتی بیوتیک مناسب استفاده کند. این کار باعث رفع کامل عفونت و عدم انتقال آن به نواحی اطراف دندان ترمیم شده خواهد شد. اگر پس از ترمیم دندان احساس درد داشتید، می‌توانید از یک داروی مسکن ضد التهاب مثل ناپروکسن استفاده کنید.

درمان خانگی آبسه دندان

گاهی ممکن است نتوانید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید. برای مثال فرض کنید نیمه شب است، شما دچار آبسه و درد دندان شده‌اید و دندانپزشکی شبانه‌روزی هم در دسترس شما نیست. در چنین شرایطی بهتر است با روش‌های خانگی علائم آبسه را کنترل کنید.

لبخند

در ادامه به بعضی از روش‌های درمان خانگی به عنوان راهی برای درمان آبسه دندان اشاره می‌کنیم:

  • از یک مسکن بدون نسخه مثل ایبوپروفن استفاده کنید.
  • دهان را با آب گرم و نمک بشویید. برای این کار می‌توانید نصف یک فنجان آب گرم را با نصف قاشق چایخوری نمک مخلوط کنید و سه بار در روز دهانتان را با این ترکیب بشویید.
  • از جوش شیرین استفاده کنید؛ نصف قاشق غذاخوری جوش شیرین را با نصف فنجان آب و کمی نمک مخلوط کنید و دهان خود را با آن بشویید.
  • روغن یا اسانس پونه کوهی یک مادۀ ضدباکتریایی است و می‌تواند به کاهش تورم و درد آبسه دندان کمک کند.
  • استفاده از کمپرس سرد به کاهش درد و تورم کمک می‌کند.
  • چای شنبلیله بنوشید. این چای خواص ضدباکتری دارد.
  • از اسانس میخک استفاده کنید. از قدیم، از میخک برای کاهش درد و التهاب دندان استفاده می‌کنند.
  • اسانس آویشن نیز احتمالا ضدباکتری است و می‌تواند با باکتری‌های آبسه دندان مبارزه کند.

درباره قطره دنتول برای دندان درد بیشتر بدانید

 

سخن پایانی

آبسه لثه باید خیلی زود درمان شود. اما خیلی از ما درمان دندان‌های خود را عقب می‌‌اندازیم. چون هزینه‌های دندانپزشکی سنگین است و از عهده‌ای برنمی‌آییم.

امروز شرایط تغییر کرده و می‌توانیم از خدمات اقساطی دندانپزشکی استفاده کنیم. اگر ساکن تهران هستید، روی تصویر زیر کلیک کنید تا به صفحۀ خدمات دندانپزشکی اقساطی «حال» هدایت شوید. شما می‌توانید برای استفاده از انواع خدمات دندانپزشکی، از شرکت «حال» بین 5 تا 50 میلیون تومان کمک اعتباری دریافت کنید و به تدریج آن را بازگردانید.

خدمات دندانپزشکی اقساطی «حال»

سوالات متداول

بهترین قرص برای آبسه دندان کدام است؟

برای کاهش درد آبسه دندان معمولا از مسکن‌های ساده و بدون نسخه مثل ایبوپروفن استفاده می‌کنند. دندانپزشکان برای درمان عفونت در آبسه دندان معمولاً آموکسی سیلین تجویز می‌کنند. به خاطر داشته باشید که هرگونه آنتی بیوتیک باید زیر نظر پزشک مصرف شود.

برای آبسه دندان چی خوبه ؟

برای درمان آبسه دندان در خانه، بهترین کار شستشوی دهان با آب ولرم و نمک است. بعضی افراد راه‌های دیگری مثل مصرف محلول آب و جوش‌شیرین، دمنوش شنبلیله، میخک و ... را هم توصیه می‌کنند.

 

“مراقبت از سلامت فردی یک امر مهم انسانیست، زیرا بر فرصت‌های ما برای پیگیری اهداف زندگی تأثیر مستقیم دارد؛ درد و رنج را کاهش داده و شرایط مورد نیاز برای برنامه ریزی درباره آینده را فراهم می‌کند. «حال» با شعار حال خوب برای همه شکل گرفت تا خدمات پزشکی به شکلی کامل و جامع در اختیار همه افراد قرار بگیرد”

 

منابع

https://www.nhs.uk/

https://www.mayoclinic.org

https://www.healthline.com

مقالات مرتبط