سکسکه نوزاد چه دلایلی دارد؟ چطور می‌توان آن را متوقف کرد؟

سارا صاحبی
سکسکه نوزاد
۳۰ مهر

سکسکه نوزاد در اثر انقباض دیافراگم و بسته شدن سریع تارهای صوتی ایجاد می‌شود. بسته شدن تارهای صوتی با سرعت زیاد همان چیزی است که صدای سکسکه را ایجاد می‌کند. سکسکه برای بزرگسالان یک فرآیند آزار دهنده است؛ پس قطعا برای نوزادان هم همین‌طور خواهد بود. با این حال، به نظر می‌رسد که این مسئله تاثیر زیادی بر روند زندگی نوزاد ایجاد نمی‌کند، چون او می‌تواند همزمان با سکسکه بخوابد. سکسکه به ندرت در تنفس نوزاد اختلال ایجاد کرده و یا تاثیر منفی بر آن دارد. اگر این مسئله باعث نگرانی شما شده یا سوالاتی در این زمینه دارید، می‌توانید از پزشکان حال مشاوره آنلاین بگیرید.


سکسکه در نوزادان، خیلی زود و حتی پیش از تولد شروع می‌شود و احتمالا نوزادان حدود دو و نیم درصد وقت خود را به سکسکه کردن می‌گذرانند! وقتی مرحله نوزادی پشت سر گذاشته می‌شود، دفعات سکسکه در او هم کاهش پیدا می‌کند. دلیل سکسکه نوزاد ممکن است برای والدین نگران کننده و ترسناک باشد. اما مطالعات اخیر نشان داده‌اند که حمله‌های سکسکه به طور معمول باعث تغییرات قابل توجهی در میزان تنفس، ضربان قلب و یا کاهش اکسیژن بدن نوزاد نمی‌شود و نگران کننده نیست. سکسکه نوزادان معمولا به دلایل زیر ایجاد می‌شود:

  • خوردن شیر بیش از حد
  • بلع مقداری هوا همراه با شیر در هنگام مکیدن شیشه شیر یا پستان مادر
  • حساسیت به شیر خشک یا مواد غذایی مصرف شده توسط مادر که از طریق شیر وارد بدن نوزاد شده است.
  • سرما که باعث منقبض شدن ناگهانی دیافراگم شده است.
  • رفلاکس معده و برگشت محتویات معده به مری
  • آسم
  • وجود گرد و غبار در محیط یا بوی عطر که باعث سرفه نوزاد شده باشد و با اعمال فشار به دیافراگم منجر به سکسکه شود.

سکسکه یک عمل انعکاسی است، یعنی ما نمی‌توانیم جلوی وقوع آن را بگیریم یا آن را کنترل کنیم؛ مثل عطسه یا سرفه. تصور می‌شود که عوامل مختلفی مثل هوای اضافی داخل معده، تحریک مری، استرس و… باعث بروز سکسکه شوند. اما هنوز هیچ دلیل مشخصی برای وقوع آن شناسایی نشده است. این عارضه در حقیقت توسط عصبی ایجاد می‌شود که مغز را به دیافراگم متصل می‌کند و می‌تواند توسط محرک‌های مختلفی از جمله غذا خوردن سریع یا در زمان نامناسب ایجاد شود.

در حال بخوانید: نحوه گرفتن کودک از شیر خشک

در هنگام سکسکه، اسپاسم دیافراگم باعث می‌شود تا هوایی که می‌خواهید آن را خارج کنید در برابر تارهای صوتی بسته گیر ‌کند؛ در نتیجه صدای خاص سکسکه شنیده می‌شود. به نظر می‌رسد که سکسکه و تنفس ارتباط تنگاتنگی با هم داشته باشند. اما مطالعات جدید نشان داده‌اند  که این دو، مکانیسم‌های جداگانه‌ای در بدن هستند. یعنی اگر به هوای بیشتری نیاز داشته باشید، لزومی به سکسکه برای تامین آن نخواهید داشت.

تحقیقی که در سال ۲۰۱۹ انجام شد، نشان داد که بروز سکسکه در نوزاد ممکن است بر روی روند رشد مغزی کودک و حتی تنفس او تاثیر داشته باشد. پس به نظر می‌رسد که سکسکه یکی از ابزارهای لازم برای رشد کودک و یکی از ابتدایی‌ترین آن‌ها در رحم است. اگر نوزاد در حـال سکسکه گریه و ناراحتی نمی‌کند، احتمالا می‌توان با گرفتن آروغ یا زمان دادن به او برای سکسکه کردن این مشکل را رفع کرد. در ادامه به معرفی روش‌هایی که برای رفع سکسکه نوزادی وجود دارد می‌پردازیم.

در حال بخوانید: علت کم شدن شیر مادر

5 روش رفع سکسکه نوزاد

به طور کلی، سکسکه برای نوزاد خطرناک نیست. آن‌ها می‌توانند هر از چند گاهی در نوزاد بروز کرده و خود به خود بر طرف شوند. بهبود سکسکه به هیچ اقدامی نیاز ندارد، اما چند نکته وجود دارد که به کمک آن‌ها میتوانید به تسکین سکسکه در نوزاد خود کمک کنید. برخی از روش‌های امتحان شده برای رفع سکسکه در نوزادان عبارتند از:

1. توقف سکسه نوزاد با آروغ زدن

ایجاد کمی وقفه در غذا دادن به نوزاد و گرفتن آروغ او می‌تواند در کنترل سکسکه نقش داشته باشد. چون آروغ زدن باعث می‌شود گاز اضافی که احتمالا در ایجاد سکسکه نقش داشته از بدن نوزاد دفع شود. یکی دیگر از دلایل رفع سکسکه از این طریق این است که شما برای گرفتن آروغ نوزاد او را به حالت ایستاده قرار می‌دهید. این کار می‌تواند در رفع سکسکه موثر باشد. آکادمی اطفال آمریکا به والدین توصیه می‌کند لازم است که آروغ نوزاد چه هنگام تغذیه با شیر مادر و چه با شیشه شیر گرفته شود. بهترین زمان برای این کار در نوزادی که از شیر مادر تغذیه می‌کند، هنگام تغییر سینه برای شیردهی است.

2. توقف سکسه نوزاد با استفاده از پستانک

سکسکه نوزاد همیشه وابسته به غذا خوردن نیست. بلکه گاهی نوزاد در حین بازی یا حتی خواب هم ممکن است دچار سکسکه شود. زمانی که نوزاد بی دلیل شروع به سکسکه می‌کند، سعی کنید به او پستانک بدهید. به نظر می‌رسد مکیدن پستانک می‌تواند باعث آرامش دیافراگم شده و از طریق کاهش اسپاسم‌های آن به تسکین سکسکه و ناراحتی ناشی از آن را کمک کند.

3. توقف سکسه نوزاد و تغذیه با شیر مادر

پزشکان به این نتیجه رسیده‌اند که سکسکه در نوزادانی که از شیر مادر تعذیه می‌شوند زودتر تسکین پیدا می‌کند. این مسئله احتمالا ناشی از این است که تغذیه با شیر مادر باعث ایجاد آرامش در عضله دیافراگم نوزاد شده و به رفع سریع‌تر سکسکه کمک می‌کند.

4. ماساژ پشت و توقف سکسه نوزاد

سعی کنید پشت کمر نوزاد را به حالت دورانی ماساژ دهید تا با آزاد شدن هوای اضافی، سکسکه او متوقف شود. برای این کار می‌توانید نوزاد را به آرامی در آغوش گرفته و این کار را برای چند دقیقه ادامه دهید.

5. تغییر موقعیت نوزاد و رفع سکسه

می‌توانید وضعیت قرار گرفتن نوزاد خود را تغییر دهید؛ مثلا اگر دراز کشیده او را بلند کنید یا در صورتی که در آغوش شماست، او را در حالتی شبیه به نشستن قرار دهید. تغییر حالت همیشه باعث توقف سکسکه در نوزادان نمی‌شود، اما ارزش امتحان کردن را دارد.

دادن زمان کافی برای سکسکه نوزاد

نوزادان به ويژه زیر در سن زیر یک سالگی به دفعات زیادی دچار سکسکه می‌شوند. بنابراین کنار آمدن با آن‌ها احتمالا هوشمندانه‌ترین کار برای والدین است. بیشتر اوقات این سکسکه‌ها خود به خود برطرف می‌شوند. پس اگر آن‌ها باعث ناراحتی نوزاد نمی‌شوند، سعی نکنید که جلویشان را بگیرید. اگر زمان دادن باعث توقف سکسکه نشد، می‌توانید با یک پزشک مشورت کنید. این اتفاق گرچه بسیار نادر است، اما عدم توقف سکسکه می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل جدی پزشکی و نیازمند رسیدگی فوری باشد.

در هنگام سکسکه نوزاد چه کارهایی نباید کرد؟

اگر برای رفع سکسکه در اینترنت جست و جو کنید یا از اطرافیان خود سوال بپرسید، احتمالا با روش‌هایی آشنا خواهید شد. باید توجه کنید که نباید به هیچ عنوان از درمان‌های کلیشه‌ای برای رفع سکسکه در نوزادان استفاده کنید. برخی از درمان‌های خانگی که برای سکسکه بزرگسالان مورد استفاده قرار می‌گیرد، می‌تواند برای نوزادان بسیار خطرناک باشد. پس سعی نکنید در حین سکسکه به نوزاد آب بدهید، او را سر و ته نگه دارید، زبان او را بکشید یا بترسانید. این روش‌ها در نوزادان نه تنها سودی ندارد، بلکه ممکن است به آن‌ها آسیب وارد کند. اگر کودک راضی به نظر می‌رسد، هیچ دلیلی برای مداخله وجود ندارد.

در حال بخوانید: دندان درآوردن نوزاد

سکسکه نوزاد

راه‌های پیشگیری از سکسکه نوزاد

گرچه سکسکه در نوزادان غیر عادی و نگران کننده نیست، اما به کمک روش‌هایی می‌توان از بروز آن جلوگیری کرد. لازم است که والدین به زمان معمول سکسکه در نوزاد خود توجه داشته باشند. به عنوان مثال اگر این اتفاق معمولا پس از شیر خوردن نوزاد روی می‌دهد یا وقتی او در یک موقعیت خاص قرار می‌گیرد، می‌توانید این محرک‌ها را کنترل کنید. برای این کار می‌توانید مثلا نحوه و زمان تغذیه او را تغییر دهید. از دیگر روش‌های اثرگذار در پیشگیری از سکسکه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:


تنظیم مقدار و زمان غذای کودک

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که تغذیه بیش از حد یا سریع نوزاد می‌تواند در ایجاد سکسکه در او نقش داشته باشد. چه نوزاد از شیر مادر تغذیه کند و چه شیشه شیر، لازم است که در هر نوبت مقدار مشخصی شیر به او بدهید. اگر سکسکه هم‌چنان تکرار شد، مقدار کمتری شیر در دفعات بیشتر به او بدهید و نتیجه را مقایسه کنید.

توجه به آروغ زدن نوزاد

سکسکه ممکن است در اثر تجمع هوای اضافی که در حین شیر خوردن وارد معده کودک شده ایجاد شود. آروغ زدن به خروج این هوا و پیشگیری از سکسکه تا حد زیادی کمک می‌کند.

گرفتن آروغ نوزاد با خارج کردن هوای اضافی می‌تواند در رفع و پیشگیری از سکسکه نقش داشته باشد

بررسی شیشه شیر نوزاد

بعضی از شیشه‌های شیر به شکلی طراحی شده‌اند که در هنگام شیر خوردن نوزاد، هوای زیادی را به دهان او وارد می‌کنند. می‌توانید انواع مختلفی از شیشه‌های شیر را امتحان کرده و نتیجه آن‌ها را با هم مقایسه کنید.

در حال بخوانید: ایده‌آل‌ترین برنامه غذایی نوزاد

 

حرف آخر

سکسکه یک وضعیت غیر عادی نیست و در هر کسی ممکن است روی دهد. بروز سکسکه در بزرگسالان گاهی آزار دهنده بوده و آن‌ها معمولا به دنبال راهی برای کاهش یا توقف فوری آن می‌گردند. ممکن است بزرگسالان از سکسکه چندان راضی نباشند، اما این عارضه برای نوزادان یک تجربه کوتاه مدت است که فقط چند دقیقه طول می‌کشد. آن‌ها معمولا به خاطر سکسکه اذیت نمی‌شوند. گرچه این مسئله نگران کننده نیست، اما گاهی در نوزادان با درد و ناراحتی همراه است. لازم است در چنین مواقعی از یک پزشک کمک بگیرید. برای این کار می‌توانید از پزشکان متخصص سامانه خدمات پزشکی و سلامت حال راهنمایی دریافت کنید. سکسکه نوزاد را می‌توان با راهکارهای ساده گفته شده در این مقاله هم برطرف کرد. شما از چه روش‌هایی برای این کار استفاده می‌کنید؟

 

سوالات متداول

علت سکسکه نوزاد چیست؟

شیر خوردن بیش از حد، بلع مقداری هوا همراه با شیر، حساسیت‌های غذایی، سرفه مداوم و رفلاکس معده یا برگشت محتویات معده به مری از مهم‌ترین دلایل این عارضه هستند.

روش های رفع سکسکه نوزاد چیست؟

گرفتن آروغ نوزاد، استفاده از پستانک، تغییر موقعیت نوزاد، ماساژ پشت و کمر و دادن زمان کافی برای برطرف شدن سکسکه از اصلی‌ترین کارهایی است که باید در هنگام سکسکه انجام داد.

آیا سکسکه در کودکان خطرناک است؟

این عارضه در بیشتر اوقات کاملا طبیعی بوده و خطری ندارد. اما در صورتی که بیش از حد تکرار شده و باعث گریه و ناراحتی شدید نوزاد شود، می‌تواند نشانه یک عارضه جدی باشد.

برای درمان سکسکه نوزاد از چه پزشکی کمک بگیریم؟

شما می‌توانید برای دریافت پاسخ سوالات خود در این زمینه از پزشکان متخصص اطفال سامانه حال که به صورت ۲۴ ساعته آماده پاسخگویی به شما هستند، راهنمایی بگیرید.


منابع

www.verywellfamily.com

www.healthline.com

مقالات مرتبط