چگونه می‌توان گل مژه را درمان کرد؟

زهرا علی‌دوست
گل مژه
۱۰ مرداد

احتمالا برای شما هم پیش آمده که شب خوابیده‌اید و صبح فردا، وجود یک حجم کوچک اما آزاردهنده را در اطراف پلکتان دیده‌اید. به این حجم کوچک و صورتی رنگ در اصطلاح گل مژه می‌گوییم؛ حالا به غیر از اسم زیبایی که برای این پدیده انتخاب شده، آیا تا به حـال فکر کرده‌اید که این برآمدگی برای چه به وجود می‌آید؟ یا حالا که پیش آمده آیا خطرناک است یا نه؟ آیا نیاز است به فکر درمانش باشیم یا خودبه‌خود خوب می‌شود؟ اصلا درمانش چیست؟ اگر این گل مژه کوچک چنین پرسش‌هایی ار در ذهنتان به وجود آورده، نگران نباشید، پاسخ این پرسش‌ها پیش ماست. در این مقاله همراهمان باشید تا شما هم در جریان آن‌ها قرار بگیرید.


گل مژه چیست؟

گل مژه چیست؟

یک برجستگی قرمز است که داخل پلک و نزدیک به لبه مژه‌ها تشکیل می‌شود

بعید است که ندانیم گل مژه چیست اما به هر حـال در تعریف آن آمده: یک برآمدگی قرمز رنگ و شبیه جوش است که روی پلک بالایی یا پایینی ظاهر می‌شود و به دلیل انسداد یک غده (از غدد موجود در پلک) که داخل چشم قرار دارد، به وجود می‌آیند. اما اصلا چرا این مشکل در چشم به وجود می‌آید؟ همان‌طور که گفته شد، گل مژه‌ها به دنبال مسدود شدن غده چربی روی پلک به وجود می‌آیند. این اتفاق زمانی می‌افتد که دهانه غده به واسطه عوامل خارجی نظیر مواد آرایشی یا گرد و غبار پوشانده می‌شود.

دیگر علت به وجود آمدن این مشکل، این است که ماده‌ای که از غدد موجود در پلک ترشح می‌شود، (به هر دلیلی) غلیظ شود؛ این غلظت باعث کندی جریان یا انسداد کامل آن خواهد شد. در نتیجه این مشکل در چشم به وجود می‌آید.

شما همینطور می‌توانید درباره پیر چشمی ، مطلبی را در بلاگ بخوانید.

گل مژه چشم

گل مژه چشم را درگیر می‌کند؛ در واقع محل اصلی بروز گل‌مژه روی یکی از پلک‌هایی پایینی یا بالایی چشم است. گل‌مژه‌ها خطرناک نیستند و عموما بدون دردسر و در زمانی کوتاه بهبود پیدا می‌کنند. اما از آنجایی که چشم حساس است، اگر گل مژه چشمتان بهتر نشد، به فکر درمان جدی باشید. اگرچه در مجموع گل‌مژه چندان خطرناک و آزاردهنده نیست.

شما همینطور می‌توانید درباره انحراف چشم، مطلبی را در حال بخوانید.

علائم گل مژه

ممکن است گاهی اوقات گل‌مژه را با جوش‌های معمولی یا تورم حاصل از نیش زدن حشرات اشتباه بگیریم؛ برای اینکه این اتفاق نیفتد، باید گل‌مژه و علائم آن را به دقت بشناسیم تا آن را از سایر مشکلات مشابه تشخیص دهیم. علائم این مشکل چشمی عبارت‌اند از:

احساس جسم خارجی در چشم: از اولین علائم گل مژه می‌توان به احساس وجود یک جسم خارجی در چشم اشاره کرد؛ این احساس ناخوشایند با پلک زدن، تشدید می‌شود؛

احساس فشار: حس دیگری که پس از به وجود آمدن گل‌مژه، خودش را نشان می‌دهد، احساس فشار بر روی پلک‌ها و چشم است؛

درد: اگرچه در بیشتر موارد گل‌مژه دردی ندارد و تنها با دو علامت بالا شناخته می‌شود، اما ممکن است در برخی موارد احساس درد هم همراهش باشد، خصوصا زمانی که کمی روی آن را فشار می‌دهید. بنابراین یک برجستگی قرمز دردناک، گل مژه است.

تاری دید: در صورتی که چربی یا چرک غلیظ گل مژه به داخل چشم راه پیدا کند، احساس تاری درد دید هم خواهید داشت.

خشکی چشم: یکی از دلایل بروز گل‌مژه، بسته شدن غده میبومین است. اگر عملکرد این غده دچار اختلال شود (که یکی از نتایج آن گل‌مژه است)، سطح چشم نیز خشک می‌شود. زیرا وظیفه این غده در اصل ترشح یک لایه چربی است که مانع از خشک شدن سریع آب چشم در فاصله پلک زدن، می‌شود. عملکرد ضعیف غده میبومین بروز گل‌مژه و همچنین خشکی سطح چشم را با خود به دنبال دارد.

برای تشخیص گل‌مژه خوب است این نکته را نیز بدانید:

گل‌مژه ممکن است بیرونی باشد؛ یعنی غده‌ای که مسدود شده، تورم حاصل از این انسداد را به قسمت بیرون هدایت کند و گل مژه به وضوح دیده شود. اما گاهی اوقات نیز ممکن است گل مژه در قسمت داخلی ظاهر شود که در این صورت غده مسدود شده پشت یا زیر پلک بیرونی قرار داشته است.

در حال بخوانید: دلایل به وجود آمدن مگس پران چشم

انواع گل مژه

به طور کلی دو نوع گل مژه وجود دارد؛ هوردئولوم و شالازیون. هر یک از این دو، علائم و طبیعتا درمان خاص خود را دارند.

هوردئولوم: در این نوع، یکی از غدد عرق که روی پوست پلک پایین یا بالا قرار گرفته، یا یکی از غدد عرق که در پلک پایینی وجود دارد، بسته می‌شوند. در این شرایط، غده چربی، چربی یا همان سبوم ترشح می‌کند؛ ماده‌ای که روغنی و مومی است.

شالازیون: نوع دیگر گل مژه، شالازیون است. شالازیون زمانی به وجود می‌آید که غده میبومین بسته می‌شود. خوب است بدانید میبومین، غده‌ چربی مخصوص پلک‌هاست. این غده در داخل پلک قرار گرفته است.

در حال بخوانید:  داروی گیاهی برای دوبینی چشم

درمان گل مژه

اگر چند روزی گذشت واین مشکل خودبه‌خود از بین نرفت، احتمالا به فکر درمان آن می‌افتید. ما در اینجا روش‌های درمان گل‌مژه را می‌گوییم، اما تردیدی وجود ندارد که در صورت نیاز به مصرف دارو، حتما پزشک باید آن را تجویز کند. نوع و مقدار دارو باید از سوی پزشک معالج تعیین شود، در غیر این صورت، یک گل‌مژه ساده و کوچک می‌تواند، عوارض متعددی و ناخوشایندی را با خود به دنبال داشته باشد.

در اولین قدم، پزشک برای شما قطره یا کرم موضعی آنتی‌بیوتیک را تجویز کنید. پس از چند بار استفاده منظم، به احتمال زیاد گل مژه از بین خواهد رفت. اما در صورتی که سرجای خود بماند و بهتر نشود، احتمالا پزشک از آنتی‌بیوتیک خوراکی برای درمان کمک خواهد گرفت.

به احتمال زیاد پس از استفاده از آنتی‌بیوتیک، گل مژه از بین می‌رود اما اگر این اتفاق نیافتاد و این تورم کوچک قرمز به حضور خود ادامه دهد، پزشک روی آن را برشی کوچک ایجاد می‌کند تا چرک و عفونت خارج شود. پس از خروج عفونت، این برآمدگی از بین می‌رود.


آیا گل مژه مسری است؟

مسری بودن یا نبودن بیماری‌ها و عوارضی نظیر گل‌مژه، همیشه از اولین دغدغه‌های افراد در برخورد با بیماران و کسانی است که دچار عارضه شده‌اند. مخصوصا از زمانی که کرونا با آن علائم آزاردهنده و تلفاتش خود را به ما نشان داد، بیشتر نگران مسری بودن یا نبودن بیماری‌ها و اختلالات مختلف هستیم. گل‌مژه نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ بعید نیست اگر فردی را ببینیم که گل مژه دارد و سعی کنیم خود را از او دور نگه‌داریم تا نکند ما هم مبتلا شویم.

به طور کلی این مشکل مسری نیست، مگر اینکه شرایط خاصی به وجود بیاید. مثلا در مواردی که عفونت باعث بروز گل‌مژه شده، لمس یک انگشت و سپس انتقال این عفونت از انگشت به شخصی دیگر، ممکن است باعث بروز گل مژه شود.

برخی از محققات بر این باورند که بیشتر افراد که دچار گل مژه می‌شوند، خودشان باکتری‌های چندگانه آن را در پلکشان داشته‌اند و حالا تنها این باکتری‌ها رشد کرده‌اند. و از آنجایی که این باکتری‌ها لزوما از فردی به فردی دیگر منتقل نمی‌شوند، این محققان معتقدند که گل‌مژه مسری نیست و به افراد دیگر منتقل نمی‌شود.

در حال بخوانید: علائم پارگی رباط صلیبی

درمان خانگی گل مژه

درمان خانگی گل مژه

کمپرس آب گرم می‌تواند به درمان گل مژه کمک کند.

به طور کلی بیشتر گل‌مژه ها بدون نیاز به درمان و ظرف چند روز بهبود پیدا می‌کنند. اما اگر وجود این برجستگی کوچک قرمز رنگ آزارتان می‌دهد، در اولین قدم به فکر درمان خانگی آن باشید. برای درمان خانگی هم می‌توانید از کمپرس آب گرم بر روی موضع درگیر استفاده کنید. اگر با این کار بهبودی حاصل نشد، می‌توانید به فکر درمان گل مژه با استفاده از دارو باشید.

اگرچه گفتیم که گل‌مژه در زمانی کوتاه از بین می‌رود، اما خوب است به خاطر داشته باشید که شالازیون (که پیشتر درباره آن توضیح دادیم) ممکن است تا چند ماه مهمان پلک شما باشد و بهبودی آن کمی بیشتر طول بکشد. تشخیص نوع گل مژه و تجویز درمان موثر برای آن، بر عهده پزشک است.

در حال بخوانید: شرایط آزمایش قند بارداری

توصیه‌هایی درباره گل مژه

گل مژه، پدیده‌ای است که بسیاری از افراد آن را تجربه کرده‌اند. در بیشتر موارد، چندان آزاردهنده و حاد نیست. تنها کمی مراقبت نیاز دارد تا در مدت زمان کوتاهی به طور کامل از بین برود. برای اینکه این دوران کوتاه را راحت و بدون دردسر سپری کنید، انجام برخی اقدامات کمکتان می‌کند. برخی از این اقدامات، شامل موارد زیرند:

کاری به کار گل مژه نداشته باشید: به هیچ وجه سعی نکنید با وسایل تیز روی گل مژه برش ایجاد کنید یا به هر طریقی عفونت آن را تخلیه کنید. این کار ممکن است باعث گسترش عفونت شود.

پلکتان را تمیز نگه دارید: چشم و پلکی را که دچار گل مژه شده، با احتیاط و به آرامی با آب ولرم شستشو دهید. استفاده از صابون یا شامپویی که چشم را نمی‌سوزاند هم فکر خوبی است.

یک پارچه تمیز و گرم روی چشمتان بگذارید: برای تسکین و بهبود هر چه سریع‌تر گل مژه، یک پارچه تمیز را با آب گرم، شتشو دهید. سپس چشمتان را ببندید و این پارچه را رویش بگذارید. به محض اینکه پارچه گرمایش را از دست داد، بار دیگر آن را با آب گرم مرطوب کنید. این کار را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه، تکرار کنید. سپس به آرامی پلکتان را ماساژ بدهید. اگر دو تا سه روز به طور مرتب این کار را انجام دهید، گل مژه خودبه‌خود تخلیه می‌شود.

لنز نگذارید: لنزهای تماسی ممکن است آلوده به باکتری باشند. اگر همیشه از لنز تماسی استفاده می‌کنید، در ایامی که چشمتان گل مژه دارد، قیدش را بزنید.

چشمتان را تمیز نگه دارید: در مدتی که گل مژه دارید، از انجام آرایش خودداری کنید؛ یا حداقل چشمتان و اطرافش را آرایش نکنید. ضمنا همیشه از لوازم آرایش استاندارد و تایید شده استفاده کنید نه از محصولات فیک اما گرانقیمت. علاوه بر این، اجازه ندهید آرایش برای مدت طولانی روی صورتتان بماند. پس از چند ساعت آرایش را از روی صورتتان پاک کنید و صورتتان را بشویید (با ژل‌های شستشوی صورت) و آبکشی کنید. برای پاک کردن آرایش چشم، از محلول‌های پاک‌کننده مخصوص چشم استفاده کنید نه از آرایش پاک‌کن‌های کل صورت. و در نهایت به هیچ وجه شب‌ها با آرایش نخوابید.

و در پایان

گل مژه پدیده‌ای رایج و بی‌خطر است که داخل یا خارج پلک پایینی یا بالایی ظاهر می‌شود. این برجستگی قرمز رنگ و کوچک، در بیشتر موارد بدون درد است اما گاهی اوقات ممکن است مبتلایان، دردی مختصر یا شدیدی هم احساس کنند. اصلی‌ترین دلیل بروز گل مژه، انسداد یکی از غدد موجود در پلک است. عفونت، گرد و خاک و لوازم آرایشی از اصلی‌ترین موادی هستند که می‌توانند این انسداد را به وجود بیاورند.

برای درمان گل مژه، در صورت باقی ماندن آن پس از چند روز، استفاده از قطره یا کرم آنتی‌بیوتیک و در نهایت آنتی‌بیوتیک خوراکی متداول است. در صورتی که با این داروها، گل مژه خوب نشود، پزشک به سراغ یک جراحی ساده می‌رود؛ او در این مرحله با ایجاد یک برش کوچک، عفونت را از داخل گل مژه خارج می‌کند.

 

سوالات متداول

گل مژه چیست؟

گل مژه یک برآمدگی قرمز و کوچک است که بیرون یا داخل یکی از پلک‌های بالا یا پایین ظاهر می‌شود. گل مژه عمدتا بدون درد و در برخی موارد کمی دردناک است. در پلک چندین غده وجود دارد که هر یک وظیفه خاص خود را دارند، اگر یکی از این غدد مسدود شود، گل مژه به وجود می‌آید.

گل مژه خطرناک است؟

اگر دچار گل مژه شدید، به هیچ وجه نگران نشوید، گل مژه اصلا خطرناک نیست، حتی اگر همراه با درد باشد. در صورتی که گل مژه پس از چند روز از بین نرفت، به پزشک مراجعه کنید. پزشک هم با داروهایی ساده شما را درمان خواهد کرد.

چه‌طور می‌توان گل مژه را درمان کرد؟

اگر می‌خواهید از درمان خانگی استفاده کنید، یک کمپرس آب گرم، بهترین روش برای از بین بردن گل مژه است. اما در صورتی که این شیوه جواب نداد، پزشک برای شما آنتی‌بیوتیک (متناسب با شرایط گل مژه شما، به شکل قطره، کرم یا خوراکی) تجویز می‌کند.

آیا گل مژه مسری است؟

محققان معتقدند افراد، باکتری عامل ایجاد گل مژه را در پلک خود دارند و تحت شرایطی این باکتری رشد می‌کند و گل مژه را به وجود می‌آورد؛ بنابراین احتمال اینکه گل مژه مسری باشد بسیار کم است. این امکان نیز وجود دارد که عفونت عامل بروز گل مژه، از فردی به دیگری منتقل شود، البته احتمال این مورد نیز بسیار ناچیز است.


منابع

www.mayoclinic.org

www.medicinenet.com

 

مقالات مرتبط