haal application

IOS

pwa

اندروید

google play

اعتیاد به مواد مخدر / شناخت انواع مواد مخدر و نشانه‌های آن‌ها

تیم تحریریه حال
اعتیاد به مواد مخدر
۱۷ مهر

اعتیاد به مواد مخدر یک بیماری است و کسی که دچار اعتیاد است، مثل هر فرد دیگری، حق دارد که برای رفع مشکلش کمک بگیرد. بسیاری از مردم شخصی که به مواد مخدر معتاد شده را درک نمی‌کنند و قضاوتش می‌کنند. تصور آن‌ها این است که فرد معتاد اراده ندارد، به اخلاق پایبند نیست و باید طرد شود.

اما ترک اعتیاد به چیزی بیش از پایبندی به اخلاق یا حتی اراده قوی نیاز دارد. مواد مخدر مغز را به شکلی تحت تأثیر قرار می‌دهد که ترکش حتی برای کسانی که اراده نیرومندی دارند، ساده نیست. به همین دلیل محققان هنوز هم دربارۀ تأثیر مواد مخدر بر مغز و روان افراد تحقیق می‌کنند و تلاش می‌کنند که با پژوهش‌هایشان به افرادی که دچار اعتیاد هستند، در ترک مواد مخدر کنند.

در این مطلب می‌خواهیم دربارۀ ویژگی‌های اعتیاد به مواد مخدر و راه‌های درمانش بگوییم. اگر خود یا عزیزانتان به این مسئله دچار هستید و می‌خواهید که به خودتان کمک کنید، بدون آنکه شرمی از این بیماری داشته باشید، از یک متحصص ترک اعتیاد کمک بگیرید تا به شما برای رهایی کمک کند.

مشاوره آنلاین ترک اعتیاد

فرق بین اعتیاد و عادت

ریشۀ کلمۀ اعتیاد واژۀ عادت است؛ به همین دلیل بسیاری از مردم این دو کلمه را به اشتباه به جای هم به کار می‌برند. بین عادت داشتن و اعتیاد داشتن تفاوت‌‌های زیادی وجود دارد.

وقتی ما به چیزی یا به رفتاری عادت داریم، معمولاً هنوز می‌توانیم انتخاب کنیم که عادت‌هایمان را تغییر بدهیم. اما وقتی دچار اعتیاد می‌شویم، یعنی دچار وابستگی شده‌ایم. وابستگی تصمیم‌گیری را سخت‌تر می‌کند و قدرت ما را در تصمیم‌گیری منطقی به میزان زیادی کاهش می‌دهد.

تفاوت اعتیاد و عادت

عادت‌ها معمولا با سیستم پاداش دادن در زندگی ما به وجود می‌آیند. مثلا فرض کنید ما می‌خواهیم عادت بیدار شدن در صبح زود را در خودمان تقویت کنیم. برای این‌کار ساعت را زنگ می‌گذاریم و به خودمان می‌گوییم که وقتی بلند شویم می‌توانیم برای خودمان قهوه درست کنیم. قهوه خوردن به ما انرژی می‌دهد که روزمان را شروع کنیم و این برای ما یک پاداش محسوب می‌شود و کمک می‌کند که پس از مدتی بیدار شدن در صبح زود در زندگی‌ روزمرۀ ما به یک عادت تبدیل بشود.

بسیاری از عادت‌ها برای ما مفیدند. مثلا ورزش کردن، خوردن غذای سالم، خواب کافی و غیره. اما عادت‌های بد هم وجود دارند و در سیستم عصبی و مغز ما رمزگذاری می‌شوند. اینجاست که اعتیاد می‌تواند شروع بشود.

زمانی ما دچار اعتیاد می‌شویم که بخواهیم به واسطۀ رفتار یا چیزی که برای ما مضر است، احساس خوب را تجربه کنیم؛ و اگر آن را نداشته باشیم احساس گم‌گشتگی می‌کنیم وقتی مغز ما تصور کند که ماده یا رفتاری که در واقعیت زیان‌آور است، برای ما فایده دارد، عادت ما به اعتیاد تبدیل می‌شود.

مثلا فرض کنید که شما عادت داشته باشید بعد از کار یک لیوان نوشیدنی الکلی بنوشید. این کار وقتی در همین حد باقی بماند و اعتدال در آن رعایت شود و شما وابسته‌اش نباشید، برای سلامتی شما زیان جدی ندارد. اما وقتی به یک عادت غیرقابل تغییر و شدید تبدیل شود و میزان آن نیز به تدریج به دو، سه یا تعداد بیشتری لیوان افزایش یابد، سروکلۀ اعتیاد پیدا می‌شود.

اعتیاد ‌می‌تواند تا جایی پیش برود که روابط خانوادگی، شغل و سلامت روانی و جسمی ما را به خطر بیندازد و قدرت انتخاب را از ما سلب کند.

علائم اعتیاد به مواد مخدر

علائم اعتیاد به مواد مخدر

آیا مواد مخدر مصرف می‌کنید، اما تصور می‌کنید که به آن اعتیاد ندارید؟ بهتر است با علائم اعتیاد به مواد مخدر آشنا شوید تا تشخیص دهید که آیا گرفتار اعتیاد شده‌اید یا نه. کسی که دچار اعتیاد به مواد مخدر شده، نشانه‌های زیر را تجربه می‌کند:

  • احساس می‌کند که باید از مواد به صورت منظم استفاده کند؛ یعنی به صورت روزانه، یا حتی چندروز یک‌بار.
  • میل شدیدی به مواد مخدر احساس می‌کند و این میل مانع از آن می‌شود که او به چیز دیگری فکر کند.
  • با گذشت زمان، احساس می‌کند که نیاز بیشتری به مواد دارد تا سرخوشی و لذت قبل را تجربه کند.
  • سعی می‌کند مطمئن شود که به مواد همیشه دسترسی دارد و تهیه‌اش برایش آسان است.
  • حتی اگر پول و درآمد کافی ندارد، برای خرید مواد خرج می‌کند و حتی ممکن است برای آن دست به دزدی بزند.
  • با وجود اینکه مواد مخدر به او آسیب‌های جسمی و روانی وارد می‌کند، به مصرف آن ادامه می‌دهد.
  • به دلیل مصرف مواد مخدر تعهدات کاری خودش را انجام نمی‌دهد.
  • تحت تأثیرمصرف مواد مخدر دست به کارهای خطرناک می‌زند، برای مثال به صورت خطرناکی رانندگی می‌کند.
  • وقتی مصرف مواد را قطع می‌کند، دچار علائم ترک می‌شود.

درباره  آزمایش اعتیاد ازدواج بیشتر بدانید

انواع مواد مخدر و نشانه های اعتیاد به آن‌ها

انواع مواد مخدر به سه دسته تقسیم‌بندی می‌شوند:

1- مواد مخدر کندکننده یا آرام‌بخش: آرام‌بخش‌هایی مثل والیوم، شاهدانه، کتامین و مواد افیونی مثل هروئین و مورفین و کدئین

این مواد عملکرد سیستم عصبی مرکزی را پایین می‌آورند؛ یعنی پیام‌هایی را که بین مغز و بدن ردوبدل می‌شود، کاهش می‌دهند. تأثیراتی که این مواد روی بدن فرد می‌‎گذارند، عبارتند از:

  • تمرکز و هماهنگی شما را کاهش می‌دهند.
  • توانایی شما را برای پاسخ دادن به آنچه اطرافتان اتفاق می‌افتد، کاهش می‌دهند.
  • دوزهای پایین این مواد باعث ایجاد آرامش در فرد می‌شود.
  • دوزهای بالا باعث خواب‌آلودگی و تهوع و حتی بیهوشی و مرگ می‌شود.

انواع مواد مخدر

2- مواد مخدر توهم‌زا: انواع مواد مخدر روان‌گردان مثل مسکالین، سیلوسایبین (قارچ جادویی)، ال‌اس‌دی (LSD) و غیره.

بعضی از مواد توهم زا از گیاهان به دست می‌آیند و بعضی دیگر در آزمایشگاه ساخته می‌شوند. این مواد ادراک فرد را از دنیای بیرونی تغییر می‌دهند و پیام‌های بین مغز و بدن را سرعت می‌بخشند. تأثیر مواد توهم‌زا به شرح زیر است:

  • بر حواس فرد تأثیر می‌گذارند و آن‌ها را تحریف می‌کنند؛ یعنی دیدن و شنیدن و چشیدن و بویایی فرد را تغییر می‌دهند. برای مثال در نظر فردی که مواد مصرف کرده صداها و رنگ‌ها شکل متفاوتی از واقعیت دارند؛ یا فرد چیزهایی را می‌بیند یا می‌شوند که در واقعیت وجود ندارند.
  • درک فرد را از زمان تغییر می‌دهند، برای مثال ممکن است برای او چند دقیقه چند ساعت به نظر برسد.
  • دوز کم می‌تواند باعث بی‌حسی و سرگیجه بشود.
  • دوز بالا می‌تواند باعث توهم، از دست دادن حافظه و پریشانی یا حتی پارانویا و پرخاشگری و هراس بشود.
  • می توانند باعث احساس شناور بودن، بی‌حسی، گیجی، بی نظمی یا سرگیجه شوند.

دربارۀ ماری جوانا و عوارض اعتیاد به آن بیشتر بدانید.

3- محرک‌ها: آمفتامین‌هایی مثل متامفتامین، کاتینون، افدرین و اکستازی یا مادۀ مخدر یخ

مواد مخدر محرک هم پیام‌های بین بدن و مغز را سریع‌تر می‌کنند و باعث می‌شوند:

  • ضربان قلب افزایش پیدا کند.
  • فشار خون بالا برود.
  • دمای بدن بالا برود و حتی باعث گرمازدگی بشود.
  • اشتهای فرد زیاد بشود.
  • فرد دچار بی‌خوابی شود.
  • فرد احساس بیداری و هوشیاری و انرژی زیاد و اعتماد به‌نفس می‌‌کند.
  • دوزهای بالا ممکن است فرد را دچار اضطراب، هراس، پارانویا و تشنج کند.

دربارۀ علائم مصرف شیشه بخوانید.

امفتامین‌ها

راه‌های درمان اعتیاد به مواد مخدر

اعتیاد کاملا قابل درمان است؛ اما فرایند درمان آن بلندمدت است. اعتیاد یک بیماری مزمن است و فرد نمی‌تواند با یک تصمیم ساده ظرف چندروز مصرف مواد را برای همیشه کنار بگذارد. او نیازمند یک مراقبت بلند مدت است. فرد برای ترک اعتیاد باید سه قدم بزرگ بردارد:

  • مصرف مواد را متوقف کند.
  • از مصرف مواد دور بماند و به آن بازنگردد.
  • به خانواده و جامعه بازگردد و نقش سازنده‌ای در آن‌ها داشته باشد.

همان‌طور که گفتیم پژوهشگران همچنان روی روش‌های درمان و ترک اعتیاد کار می‌کنند. بر اساس یافته‌های آنها درمان اعتیاد اصولی دارد:

  • سم‌زدایی تنها قدم اول درمان است، و برای ترک اعتیاد کافی نیست.
  • افراد مختلف به روش‌های مختلفی برای درمان نیاز دارند. یک روش واحد برای همه مناسب نیست.
  • درمان شامل ترکیبی از روش‌های درمانی پزشکی و روان‌شناختی است. فرد باید به طور هم‌زمان هم رفتاردرمانی شود و هم از مراقبت‌های پزشکی و دارو درمانی برخوردار باشد.
  • اگر فرد اختلالات روانی دیگری دارد، مثلا اضطراب یا افسردگی، باید حتما درمان شود.
  • فرد باید از نظر وجود بیماری‌های جسمی دیگر مثل ایدز، هپاتیت و سایر بیماری‌های عفونی ارزیابی شود، و در صورت وجود بیماری درمان شود.
  • فرد باید دربارۀ بیماری‌های یادشده آموزش ببیند تا هم از ابتلای خودش جلوگیری کند، و هم در صورت بیمار بودن بیماری را به دیگران منتقل نکند.
  • مصرف دارو باید در تمام فرایند درمان تحت نظر پزشک باشد و کنترل شود.
  • برنامۀ درمانی در طول مسیر باید دائما مورد بازنگری قرار گیرد و در صورت نیاز اصلاح شود.

 

ترک اعتیاد

در مجموع، درمان اعتیاد نیازمند ترکیبی از روش‌ها به شرح زیر است:

  • مشاوره برای رفتاردرمانی
  • دارو درمانی
  • روان درمانی برای کنترل مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب
  • پیگیری بلندمدت برای جلوگیری از بازگشت مجدد اعتیاد
  •  
سخن پایانی

اگر دچار اعتیاد هستید، یا اگر عزیزانتان گرفتار آن هستند، سرزنش و احساس گناه را کنار بگذارید. اعتیاد مثل هر بیماری دیگری قابل درمان است و فردی که به آن دچار شده حق برخورداری از خدمات باکیفیت درمانی را دارد. پیشنهاد می‌دهیم مشاوره آنلاین اعتیاد «حال» را امتحان کنید. این مشاوره فرصت خوبی است تا در فضای امن خانه، در سامانه‌ای که اطلاعات شما محرمانه باقی می‌ماند، بدون ترس از قضاوت دیگران، قدم اول را برای کمک به خود یا عزیزانتان بردارید.

 

سوالات متداول

چگونه اعتیاد به مواد مخدر را ترک کنیم؟

به کمک یک مشاور ترک اعتیاد باتجربه می‌توانید اعتیاد خود را ترک کنید. یک برنامۀ درمانی مناسب برای شما شامل مراقبت‌های پزشکی و روان‌درمانی بلندمدت است.

آیا اعتیاد به مواد مخدر جرم است؟

بنابر ماده (۱) بند (۵) قانون مبارزه با مواد مخدر، استعمال مواد مخدر و روان‌گردان‌ها جرم است. اما در سال‌های گذشته این نگاه تقویت شده که اعتیاد یک بیماری است. بنابراین کسانی که دچار اعتیاد هستند، در قانون تشویق می‌شوند که به مراکز ترک اعتیاد مراجعه کنند و به درمان خود کمک کنند.

مواد مخدر چقدر در بدن میماند؟

ماندگاری مواد مخدر در بدن به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله: نوع ماده مخدر، میزان و سابقۀ مصرف، سن فرد، سلامت بدنی او. اما به طور کلی ماندگاری مواد مخدر در آزمایش خون و ادرار بین 2 تا 6 روز متغیر است.

 

“مراقبت از سلامت فردی یک امر مهم انسانیست، زیرا بر فرصت‌های ما برای پیگیری اهداف زندگی تأثیر مستقیم دارد؛ درد و رنج را کاهش داده و شرایط مورد نیاز برای برنامه ریزی درباره آینده را فراهم می‌کند. «حال» با شعار حال خوب برای همه شکل گرفت تا خدمات پزشکی به شکلی کامل و جامع در اختیار همه افراد قرار بگیرد”

 

منابع:

https://www.nhs.uk/

https://nida.nih.gov/

https://my.clevelandclinic.org/

https://www.everydayhealth.com

مقالات مرتبط