جستجو...

haal application

IOS

pwa

اندروید

google play

درمان اضافه وزن کودک / آیا کودک من چاق است!

اضافه وزن کودک
۱۹ دی

با تخفیف مشاوره آنلاین بگیر
OFF15

در اولین مشاوره آنلاین پزشکی یا روانشناسی 15 درصد تخفیف بگیر

دریافت مشاوره آنلاین

شاید شما هم فکر ‌کنید که کودکان چاق زیبا و بانمک هستند. حتی بعضی از مردم تصور می‌کنند که چاقی کودک یعنی به او خوب رسیدگی شده، خوب غذا خورده و در نتیجه سالم و سرحال است. این تصور صحیح نیست. چاقی برای سلامت کودک زیان‌های بسیاری دارد. بنابراین باید درمان اضافه وزن کودک را جدی گرفت.

لازم است که رشد کودک شما طبق استانداردهایی باشد که پزشک مشخص می‌کند. اگر کودک شما هم دچار بیماری چاقی است، به شما پیشنهاد می‌کنیم که این مطلب را بخوانید تا با دلایل احتمالی اضافه وزن فرزندتان و راه‌های درمانش آشنا شوید. همچنین می‌توانید با دکتر تغذیه آنلاین در شرکت «حال» برای درمان اضافه وزن کودک خود مشورت کنید. البته اگر برعکس، نگران لاغری بیش از حد کودکتان هستنید می‌توانید مقاله چاق شدن سریع کودکان را نیز بخوانید.

به چه کودکی چاق می‌گویند

برای اینکه مطمئن شوید که آیا کودکتان دارای اضافه وزن است یا نه، لازم است که به پزشک مراجعه کنید. پزشک بر اساس شاخص BMI و نمودار رشد تعیین می‌کند که آیا کودک شما نسبت به سن و قدش اضافه وزن دارد یا نه.

توجه داشته باشید که BMI به تنهایی تعیین کننده نیست. در این شاخص شرایطی مثل استخوان‌بندی درشت، عضلانی بودن بدن و … لحاظ نشده است. با توجه به اینکه الگوهای رشد میان کودکان بسیار متفاوت است، این پزشک است که می‌تواند به خوبی تشخیص دهد که آیا کودک شما دچار چاقی است یا نه.

چاقی کودک

او معمولا شرایط دیگر را هم بررسی می‌کند، مثلا چاقی و سوابق بیماری‌های مرتبط با آن (مثل دیابت) در خانواده، عادات غذایی کودک، میزان فعالیت او و غیره.

همچنین پزشک ممکن است برای کودکتان آزمایش خون تجویز کند و میزان کلسترول، قند خون و همچنین وضعیت هورمون‌های او را بررسی کند. اگر تازه صاحب فرزند شده‌اید و می‌خواهید یک برنامه غذایی برای او داشته باشید می‌توانید مطلب برنامه غذایی نوزاد را در این مقاله بخوانید.

نشانه های چاقی کودک

چاقی کودکان علاوه بر وزن بالا، علائم دیگری هم دارد که در برخی کودکان بروز می‌کند؛ این علائم عبارتند از:

  • تنگی نفس
  • خستگی
  • افزایش تعریق
  • خروپف
  • درد مفاصل
  • دررفتگی باسن
  • صافی کف پا
  • بثورات پوستی
  • ترک پوستی روی باسن، شکم و پشت (اگرچه این علائم در کودکان غیر چاق نیز رخ می‌دهد)
  • پوست تیره و مخملی در اطراف گردن و سایر نواحی بدن
  • بافت چربی در ناحیه سینه (که می تواند به ویژه برای پسران چالش‌برانگیز باشد)
  • یبوست
  • رفلاکس معده به مری
  • بلوغ زودرس در دختران
  • بلوغ تاخیری در پسران

نشانه های چاقی کودک

علل و دلایل اضافه وزن در کودکان

شاید وقتی یک کودک چاق را ببینیم، با خودمان بگوییم که به دلیل پرخوری اضافه وزن پیدا کرده است. اما همیشه این‌طور نیست. کودکان به دلایل مختلفی به چاقی مبتلا می‌شوند؛ تشخیص دلایل چاقی کودکتان می‌تواند به شما در درمان اضافه وزن کودک کمک کند. در این بخش، تعدادی از این دلایل را بررسی کرده‌ایم.

عوامل ژنتیکی (ارثی) چاقی کودک

کودکی که حداقل یکی از والدینش چاق است، بیشتر در معرض چاق شدن قرار دارد. اما حتی برای کودکانی که از نظر ژنتیکی مستعد چاق شدن هستند، راه‌های پیشگیری از چاقی وجود دارد. باید توجه داشت که معمولا ژنتیک تنها عامل تعیین کننده نیست. چاقی بر اثر عوامل مختلفی به وجود می‌آید. برای مثال کودکی که از نظر ژنتیکی مستعد چاقی است، اگر به اندازه و سالم غذا بخورد و زیاد ورزش کند، اثرات ژن خود را چندان نشان نمی‌دهد و وزن کودک معمولاً در محدودۀ سالم باقی می‌ماند.

عوامل رفتاری چاقی کودک

سبک زندگی و رفتارهای ناسالم مثل خوردن و نوشیدن مواد غذایی پرکالری (مثل فست فود و نوشابه)، زیاد غذا خوردن و کم تحرکی (برای مثال صرف زمان زیاد برای تماشای تلویزیون یا بازی با رایانه و تلفن هوشمند) از عوامل چاقی هستند. کودکان وقتی زیر 5 سال دارند باید در طول روز پرجنب و جوش باشند و از 6 سالگی به بعد روزانه ورزش کنند.

عوامل محیطی اضافه وزن کودک

ممکن است کودک شما به دلیل محیطی که در آن زندگی می‌کنید، یا شرایطی که دارید، چاق شده باشد. برای مثال دسترسی کافی به غذای سالم نداشته باشید، وقت کافی برای تغذیۀ او نگذارید، برای بازی کردن با او وقت نداشته باشید، یا به محیط‌های امنی مثل پارک و زمین‌ بازی دسترسی نداشته باشید که کودک بتواند در آن فعالیت‌ بدنی کند.

افسردگی در کودکان یا عوامل روانشناختی

استرس، اضطراب و افسردگی همگی خطر چاقی را در کودک افزایش می‌دهند. برخی از کودکان، مانند برخی از بزرگسالان، یاد گرفته‌اند که برای تسکین افسردگی و اضطراب پرخوری کنند. به این عارضه پرخوری عصبی می‌گویند. علائم افسردگی در کودکان را نیز می‌توانید در این مقاله بخوانید.

افسردگی و چاقی

مقاومت به انسولین یا کم کاری تیروئید در کودکان

چاقی در کودکان می‌تواند ناشی از یک بیماری زمینه‌ای باشد. برای مثال ممکن است سیستم غدد درون ریز بدن کودک عامل چاقی باشد؛ کم کاری تیروئید در کودکان یکی از دلایلی است که باعث کاهش متابولیسم و افزایش وزن می‌شود. همچنین ممکن است کودک دچار اختلال تحمل گلوکز یا مقاومت به انسولین باشد. در چنین شرایطی کودک علاوه بر چاقی، در معرض دیابت نیز هست. به همین دلیل باید درمان اضافه وزن کودک را جدی گرفت.

عوارض خطرناک چاقی کودک

چاقی در کودکان مشکلات جسمی و روانی زیادی را به دنبال دارد؛ به موارد زیر توجه کنید.

  • عوارض روانی: خیلی اوقات چاقی و افسردگی (اعتماد به نفس پایین) با هم مرتبط هستند. کودکی که دچار اضافه وزن است، ممکن است در مدرسه خود را با همسالانش مقایسه کند و حتی مورد آزار و اذیت آن‌ها قرار گیرد؛ یا توانایی مشارکت در بعضی فعالیت‌ها و بازی‌ها را نداشته باشد. این مسئله می‌تواند اعتماد به نفس کودک را تحت‌ تأثیر قرار دهد.
  • عوارض جسمی: افزایش احتمال دیابت در کودکان چاق بیش از کودکان دیگر است. دیابت نوع 2 از شایع‌ترین عوارضی است که ممکن است کودک دارای اضافه وزن را درگیر کند. از عوارض جسمی دیگر می‌توان به فشار خون بالا، بیماری قلبی، بلوغ زودرس یا دیررس، مشکلات هورمونی، رفلاکس معده، اختلالات خواب و … اشاره کرد. برای تنظیم خواب دانش آموزان این مطلب را بخوانید.

برای افزایش قد کودکان چه کارهایی می‌توان کرد؟

روش های درمان اضافه وزن کودک

ممکن است کودک شما بر اثر یک بیماری زمینه‌ای به چاقی مبتلا شده باشد یا اینکه ژنتیک در اضافه وزن کودک نقش داشته باشد. در این صورت پزشک می‌تواند به شما کمک کند و حتی داروهایی را برای فرزند شما تجویز کند. اما در هر شرایطی، برای درمان اضافه وزن کودک نباید اهمیت رژیم غذایی و ورزش را نادیده بگیرید.

بیماری‌ها و عوامل ژنتیکی در تعامل با سبک زندگی کودک شماست که می‌تواند باعث چاقی کودک شود. بنابراین رعایت رژیم غذایی صحیح و ورزش دو روش اصلی درمان اضافه وزن کودک هستند که در ادامه به آن‌ها می‌‌پردازیم.

رژیم غذایی درست

برای درمان اضافه وزن کودک و برای آنکه کودکتان رژیم غذایی صحیحی داشته باشد، به نکات زیر توجه کنید:

  • میوه و سبزی را در اولویت قرار دهید.
  • از خرید مواد غذایی و خوراکی‌های قندی مثل کلوچه یا مواد غذایی چرب مثل غذاهای آماده و نیمه‌آماده خودداری کنید.
  • نوشیدنی‌های شیرین مثل نوشابه و آب‌میوه‌های صنعتی را محدود کنید.
  • تا حد امکان از فست‌فودها پرهیز کنید.
  • هنگام صرف غذا، دور هم باشید. از اتفاقات روز بگویید و صحبت کنید. از خوردن غذا هنگام تماشای تلویزیون خودداری کنید و نگذارید کودکتان هنگام بازی‌ رایانه‌ای غذا بخورد.
  • به کودک به اندازه غذا بدهید. یک کودک به اندازۀ بزرگسال نیاز به غذا ندارد.
  • میان‌وعده‌هایی برای کودک تهیه کنید که مغذی باشند و به سیر شدن او کمک کنند.

ورزش و تحرک

فعالیت بدنی برای درمان اضافه وزن کودک اهمیت زیادی دارد. وقتی کودک ورزش کند، هم کالری می‌سوزاند و هم استخوان‌ها و ماهیچه‌هایش نیرومند می‌شوند. برای آنکه فعالیت بدنی فرزندان افزایش یابد، به نکات زیر توجه کنید:

  • زمان تلویزیون دیدن کودک را محدود کنید. مجموع زمانی که کودک برای تلویزیون و رایانه و بازی رایانه‌ای صرف می‌کند نباید بیش از دو ساعت در روز باشد.
  • بر فعالیت تأکید کنید، نه ورزش. کودک باید حداقل روزی یک ساعت فعالیت متوسط تا شدید داشته باشد. می‌توانید با او بازی‌های مختلفی را انجام دهید یا به این فکر کنید که کودکتان کدام فعالیت را دوست دارد. مثلا اگر کودکتان به هنر علاقه دارید می‌توانید به طبیعت گردی بروید و برگ‌ها و سنگ‌هایی که دوست دارد را جمع کنید و از آن‌ها برای کولاژ استفاده کنید.

ورزش برای اضافه وزن کودک

راه های جلوگیری از چاقی کودک

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. اگر در خانواده‌ شما سابقۀ چاقی هست و نگرانید که کودکتان هم به اضافه وزن مبتلا شود، می‌توانید به نکات زیر بیشتر توجه کنید تا از چاق شدن کودکتان پیشگیری کنید:

  • کمک کنید که ورزش و فعالیت بدنی جزئی از سبک زندگی کودکتان شود.
  • غذاهای سالم تهیه کنید و سهم خوراکی‌های قندی و فست‌فودها را در برنامۀ غذایی خانواده به حداقل برسانید.
  • مراقب باشید که کودکتان به اندازۀ کافی بخوابد.
  • کمتر به رستوران بروید.
  • برای وعده‌های غذایی اعضای خانواده را دور هم جمع کنید و همراه با هم غذا بخورید.
  • کودکتان را مجبور نکنید که بشقاب غذایش را تمام کند. به او یاد بدهید که به اندازۀ غذا بکشد.
  • زمان تلویزیون تماشا کردن و بازی رایانه‌ای را برای کودکتان محدود کنید.

جلوگیری از چاقی کودک

چاقی کودکان چقدر شایع است

طبق آخرین آمار CDC، چاقی کودکان همچنان در حال افزایش است. آمارهای اخیر نشان می دهد:

13.4 درصد از کودکان 2 تا 5 ساله چاق هستند.
20.3 درصد از کودکان 6 تا 11 ساله اضافه وزن دارند.
21.2 درصد از کودکان 12 تا 19 ساله چاق هستند.
به طور کلی، 19.3٪ از کودکان، یا 14.4 میلیون کودک در ایالات متحده، چاق هستند.

محاسبه اضافه وزن کودکان

در انتهای مطلب جدول قد و وزن کودکان دختر و پسر از بدو تولد تا 8 سالگی را برایتان آورده‌ایم. این جدول می‌تواند به شما معیاری بدهد تا ارزیابی کنید که آیا کودکتان اضافه وزن دارد یا خیر.

در هر صورت بهتر است که برای تشخیص قطعی به پزشک مراجعه کنید و یا میتوانید از خدمت متخصص اطفال آنلاین سامانه حال استفاده کنید.

جدول قد و وزن کودکان از بدو تولد تا 8 سالگی
کودکان پسر کودکان دختر سن
وزن به کیلوگرم قد به سانتی متر وزن به کیلوگرم قد به سانتی متر
3.3 49.8 3.3  49.2 بدو تولد
4 54.8 4.3 53.8 1 ماه
5.6 58.4 5.3 56.1 2 ماه
6.4 61.4 6.0 59.9 3 ماه
7 64 6.6 62.2 4 ماه
7.5 66 7.1 64.2 5 ماه
7.9 67.5 7.5 64.1 6 ماه
8.3 69 7.9 67.3 7 ماه
8.6 70.6 8.2 68.8 8 ماه
8.9 71.8 8.5 70.1 9 ماه
9.1 73.1 8.8 71.6 10 ماه
9.4 74.4 9.0 72.8 11 ماه
9.6 75.7 9.2 74.1 12 ماه (1 سال)
9.9 76.9 9.5 75.1 13 ماه
10.1 77.9 9.7 76.4 14 ماه
10.3 79.2 9.9 77.7 15 ماه
10.5 80.2 10.2 78.4 16 ماه
10.7 81.2 10.4 79.7 17 ماه
10.9 82.2 10.6 80.7 18 ماه
11.2 83.3 10.8 81.7 19 ماه
11.3 84 11 82.8 20 ماه
11.5 85 11.3 83.5 21 ماه
11.7 86.1 11.5 84.8 22 ماه
11.9 86.8 11.7 85.1 23 ماه
12.5 86.8 12.0 85.5 24 ماه (2 سال)
14.0 95.2 14.2 94 3 سال
16.3 102.3 15.4 100.3 4 سال
18.4 109.2 17.9 107.9 5 سال
20.6 115.5 19.9 115.5 6 سال
22.9 121.9 22.4 121.1 7 سال
25.6 128 25.8 128.2 8 سال

 

چگونه می توانم به فرزندم در صورت چاقی کمک کنم

مهمترین کاری که می توانید برای کمک به فرزندتان انجام دهید این است که روی سلامتی او تمرکز کنید نه وزنش. بسیار مهم است که از کودک خود در سفر به سمت سلامتی بیشتر حمایت کنید. احساسات کودک شما در مورد خودش اغلب بر اساس احساسات شما نسبت به آنها است. اگر فرزندتان را با هر وزنی بپذیرید، به احتمال زیاد نسبت به خودش احساس خوبی خواهد داشت. از سرزنش فرزندتان، خودتان یا دیگران بپرهیزید.

همچنین مهم است که با کودک خود در مورد وزن او به روشی بدون قضاوت صحبت کنید. باید به فرزندتان اجازه دهید تا نگرانی های خود را با شما در میان بگذارد. شما می توانید با تغییر تدریجی فعالیت بدنی و عادات غذایی خانواده به کودک خود کمک کنید. به این ترتیب تمام خانواده شما می توانند از رفتارهای سالم و جدید بهره مند شوند.

راه های زیادی برای مشارکت دادن کل خانواده وجود دارد، اما افزایش فعالیت بدنی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. سعی کنید فرزندتان حداقل یک ساعت در روز فعالیت بدنی منظم داشته باشد. برخی از راه های تحقق این امر عبارتند از:

  • اگر فرزندتان ببیند که شما از نظر بدنی فعال هستید و سرگرم هستید، به احتمال زیاد فعال است و تا آخر عمر فعال می ماند.
  • فعالیت هایی را برنامه ریزی کنید که برای همه اعضای خانواده ورزش کنید. این فعالیت ها ممکن است شامل پیاده روی، دوچرخه سواری یا شنا باشد.
  • کمک به فرزندتان برای یافتن فعالیت‌های بدنی که از آن لذت می‌برد و خیلی سخت نیستند، مهم است.
    از فرصت هایی که در کنار خانواده دارید برای سالم تر و فعال تر بودن بهترین استفاده را ببرید.

بیشتر بخوانید: پیکرتراشی اقساطی

پزشک مناسب برای درمان اضافه وزن کودک

تحقیقات نشان می‌دهد کودکانی که به وزن مناسبی دست پیدا می‌کنند، بهتر می‌توانند یاد بگیرند و اعتماد به نفس بیشتری دارند. همچنین احتمال کمتری دارد که اعتماد به نفس پایینی داشته باشند و مورد آزار و اذیت قرار بگیرند. اگر کودک شما اضافه وزن دارد، هشیار باشید که مشکلات و عوارض جسمی و روانی زیادی در کمین اوست. به شما پیشنهاد می‌کنیم که برای درمان اضافه وزن با دکتر تغذیه آنلاین در شرکت «حال» مشاوره کنید.

 

منابع:

https://www.mayoclinic.org

https://www.nhs.uk

https://www.endocrineweb.com

 

سوالات متداول

مقالات مرتبط

افزایش قد کودکان
برای رشد قد کودک رعایت چه مواردی ضروری است؟

یکی از دغدغه‌های والدین، افزایش قد کودکان است. پدر و مادرها، از همان ماه‌ها یا حتی روزهای ابتدایی پس از تولد، شروع می‌کنند به بالا و پایین کردن نمودار رشد نوزادشان. اینکه این ماه چه‌قدر وزن گرفته یا چند سانت قدش بلندتر شده، به یکی از اصلی‌ترین دل‌مشغولی‌های ‌‌آن‌ها تبدیل می‌شود. اما با گذشت زمان و درک این موضوع که هر کودک شرایط منحصربه‌فرد خود را دارد و قرار نیست با دیگران مقایسه شود، کمی آرام می‌گیرند. با این حـال کماکان شرایط رشد کودک را مورد ارزیابی قرار می‌دهند؛ کاری که با دقت و البته بدون وسواس باید پیگیری شود.

زهرا علی‌دوست
۲۱ / ۰۴ / ۰۰
از شیر گرفتن کودک
۵ روش از شیر گرفتن کودک و بهترین زمان آن

پزشکان همواره به مادران می‌گویند که بهتر است نوزادان را با شیر خود تغذیه کنند. این کار نتایج مثبت جسمی و روانی فراوانی برای مادر و نوزاد به همراه خواهد داشت. اما این کار برای همه مادران امکان پذیر نیست. در چنین شرایطی از روش‌های جایگزین مثل شیر مادر می‌توان استفاده کرد. به هر حال، هر چقدر که شما از شیر دادن به کودک خود رضایت داشته و لذت ببرید، بالاخره زمانی باید آن را متوقف کنید. بسیاری از پدران و مادران معتقدند که از شیر گرفتن کودک یکی از دوران‌های سخت بچه داری است که گاهی با مشکلات فراوانی برای آن‌ها همراه می‌شود. اگر در این زمینه به راهنمایی تخصصی نیاز دارید، می‌توانید از مشاوره متخصص اطفال آنلاین سامانه حال مشاوره آنلاین بگیرید.

سارا صاحبی
۰۲ / ۰۳ / ۰۰
افسردگی در کودکان
علائم افسردگی در کودکان / چرا کودکان به افسردگی دچار می‌شوند

کودکی همیشه دنیای شادی نیست. طبیعی است که کودکان مانند بزرگسالان دچار فرازونشیب عاطفی و افسردگی شوند. بنابراین باید به علائم افسردگی در کودکان حساس بود و در صورت مشاهدۀ آن‌ها از یک متخصص روانشناس کمک گرفت.

تیم تحریریه حال
۰۹ / ۰۹ / ۰۱
همه چیز درباره تربیت فرزند
همه آنچه باید درباره تربیت فرزند بدانید

همه افرادی که اقدام می‌کنند تا مسئولیت و رسالتی را به خود تحت عنوان پدر و مادر بودن بیفزایند، فاصله سنی زیادی با فرزندشان دارند.

پشتیبانی حال
۲۶ / ۰۵ / ۹۸
کودک آزاری چه نشانه هایی دارد؟
روش مواجهه با کودک آزاری چیست؟ / نشانه‌های جسمی و روحی کودکی که آزار دیده

وقتی در مورد کودک آزاری صحبت می‌شود، بیشتر افراد تصویر یک کودک با صورت و بدن کبود و آسیب‌دیده را تصور می‌کنند. اگر چه آزار فیزیکی، مصداق بارز کودک آزاری تلقی می‌شود، اما همه نشانه‌های این پدیده به این اندازه آشکار نیستند. کودک آزاری می‌تواند به صورت روحی و روانی، جنسی و... هم باشد. خوب است بدانید حتی نادیده گرفتن کودک هم نوعی کودک آزاری محسوب می‌شود. منظور از نادیده گرفتن این است که به کودک توجه کافی نشده و نیازهای اساسی او مثل امنیت، غذا، بهداشت و... تامین نشود. آن‌چه که پرداختن به کودک آزاری را دشوار می‌کند، این است که در بسیاری از موارد، فرد آزارگر کسی است که کودک او را می‌شناسد و به همین دلیل، اعتراض و شکایتی نسبت به اوضاع نشان نمی‌دهد. برای مشورت با کارشناسان متخصص در این زمینه می‌توانید از مشاوره آنلاین حال کمک بگیرید.

سارا صاحبی
۱۰ / ۰۸ / ۰۰
درمان یبوست در کودکان
یبوست در کودکان را چطور درمان کنیم؟

یبوست یک مشکل گوارشی بسیار رایج در کودکان است. این عارضه در کودکان به معنی دفع مدفوع سفت، دشوار و کمتر از حد معمول است. دفع مکرر مدفوع در کودکان که اغلب با اسهال اشتباه گرفته می‌شود، گاهی نشان دهنده یبوست بدی است که باعث انسداد قسمت انتهایی روده می‌شود. شایع‌ترین علائم یبوست معمولا آموزش زودهنگام توالت رفتن در کودکان و تغییر در رژیم غذایی کودک است. یبوست در کودکان معمولا موقت است؛ اما در عین حـال بسیار مهم و جدی تلقی می‌شود. لازم است این علل ایجاد عارضه زود تشخیص داده شده و درمان شود تا از تبدیل آن به یک معضل جدی و مزمن جلوگیری کند. اگر در مورد درمان یبوست در کودکان به راهنمایی تخصصی نیاز دارید، می‌توانید از مشاوره دکتر آنلاین کودکان استفاده کنید.

سارا صاحبی
۳۰ / ۰۸ / ۰۰
نظرات کاربران
افزودن نظر